Video (İzle ve Öğren)
Gri ile kısa bir video izle. (Watch a short video with Gri.)
Video çok yakında burada olacak!Can / Can't Ne Demek? (What are they?)
Bir şeyi yapabildiğini söylerken can, yapamadığını söylerken can't deriz. Türkçesi "...-ebilir / ...-emez" demektir:
- can → yapabiliyorum (ability +)I can swim. (Yüzebilirim.)
- can't → yapamıyorum (ability −)She can't ride a bike. (Bisiklet süremez.)
- Yapabiliyor musun? → can. Yapamıyor musun? → can't (can not).
- Yeteneklerini anlatmak için harika! I can run. I can't drive a car.
1. can = Yapabilmek (ability +)
Bir şeyi yapabiliyorsan can kullanırız. Yapı çok kolay: Özne + can + fiil. Fiil hep yalın kalır (sonuna -s koymayız):
| Yapı | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|
| I can + fiil | I can swim. | Yüzebilirim. |
| You can + fiil | You can draw a cat. | Bir kedi çizebilirsin. |
| He/She can + fiil | She can sing. | O şarkı söyleyebilir. |
| We/They can + fiil | They can run fast. | Onlar hızlı koşabilir. |
- Fiil yalın kalır: "She can sing." ✓ → "She can sings." ✗
- can herkes için aynıdır: I can, you can, he can, she can, we can, they can.
2. can't = Yapamamak (ability −)
Bir şeyi yapamıyorsan can't deriz. can't = can not'ın kısası. Fiil yine yalın kalır:
| Yapı | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|
| I can't + fiil | I can't fly. | Uçamam. |
| She can't + fiil | She can't ride a bike. | O bisiklet süremez. |
| He can't + fiil | He can't cook a big dinner. | O büyük bir yemek yapamaz. |
| We can't + fiil | We can't drive a car. | Biz araba süremeyiz. |
- can't = can not. Konuşurken hep can't deriz.
- Fiil yalın: "I can't fly." ✓ → "I can't flies." ✗
3. Herkes İçin Aynı (no -s, no "to")
Present Simple'da "he/she" için fiile -s eklerdik. Ama can ile hiç -s yok! Ayrıca can'den sonra to gelmez:
| Yanlış ✗ | Doğru ✓ |
|---|---|
| She cans swim. | She can swim. |
| He can sings. | He can sing. |
| I can to run. | I can run. |
- can + yalın fiil. Hepsi bu! Ne -s, ne to.
4. Sorular ve Kısa Cevaplar (Can you...? Yes, I can.)
Birine "yapabiliyor musun?" diye sormak için Can ile başlarız: Can + özne + fiil? Cevaplar çok kolaydır:
| Soru | Evet | Hayır |
|---|---|---|
| Can you swim? | Yes, I can. | No, I can't. |
| Can she sing? | Yes, she can. | No, she can't. |
| Can he run fast? | Yes, he can. | No, he can't. |
- Soruda Can en başa gelir: Can you jump? (Zıplayabilir misin?)
- Kısa cevapta fiili tekrar etmeyiz: "Yes, I can." ("Yes, I can swim." demeyiz.)
5. İzin ve Rica (Can I...? / Can you...?)
can sadece yetenek için değil! İzin istemek ve rica etmek için de kullanırız. Çok kibardır:
| Ne için? | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|
| izin (izin isterken) | Can I go out, please? | Dışarı çıkabilir miyim, lütfen? |
| izin | Can I open the window? | Pencereyi açabilir miyim? |
| rica (yardım isterken) | Can you help me, please? | Bana yardım eder misin, lütfen? |
- Can I...? = ben yapabilir miyim (izin). Can you...? = sen yapar mısın (rica).
- Sonuna please eklersen daha kibar olur!
6. Can You Swim? (Mini Diyalog)
İki çocuk yeteneklerini konuşuyor. Koyu yazılan kelimelere dikkat et ve iki kez oku:
- — Can you swim?Yüzebilir misin?
- — Yes, I can! And I can ride a bike too.Evet, yüzebilirim! Ve bisiklet de sürebilirim.
- — Can you cook a big dinner?Büyük bir yemek yapabilir misin?
- — No, I can't. I am too young! But I can make a sandwich.Hayır, yapamam. Çok küçüğüm! Ama sandviç yapabilirim.
- — Can your cat climb a tree?Kedin ağaca tırmanabilir mi?
- — Yes, it can! But it can't talk.Evet, tırmanabilir! Ama konuşamaz.
- "She can swims." ✗ → "She can swim." ✓ (fiil yalın kalır).
- "I can to run." ✗ → "I can run." ✓ (can'den sonra to yok).
- "You can swim?" ✗ → "Can you swim?" ✓ (soruda Can başa gelir).
Let's Play! (Alıştırma)
Doğru cevabı seç. — 10 soru, her soru hemen kontrol edilir.
Speaking: My Words
Kelimeleri öğren, sonra kendi cümlelerinde kullan! (Learn the words, then use them.)
Yetenek Fiilleri (Action Verbs)
Yapabildiğin ve yapamadığın şeyler. Örnek cümleler can / can't ile yazıldı.
Your Turn! (Senin Sıran)
What can you do? Write 5 sentences with can / can't. (Neler yapabilirsin? can / can't ile 5 cümle yaz.)
- Yapabiliyorsan → can. Yapamıyorsan → can't.
- Fiil hep yalın: I can swim. (swims değil!)
Cümle başlatıcıları (istersen bunlarla başla):
2. I can draw a cat, but I can't draw a horse.
3. I can run fast and I can jump high.
4. I can't cook a big dinner, but I can make a sandwich.
5. Can you sing? I can sing, but I can't dance!
Reading: What Ada Can Do
Metni oku, sonra soruları cevapla. (Read the text, then answer.)
Before You Read (Okumadan Önce)
Okumadan önce şu kelimeleri hatırla — Speaking bölümünden tanıyorsun. Metinde bunları ara:
swim · ride a bike · draw · sing · run · jump · cook · read · dance · climb
- Metin bir çocuğun yeteneklerini anlatıyor — o yüzden can ve can't çok geçer.
- Önce hızlıca oku, sonra soruların cevaplarını metinde ara. Cevaplar hep metnin içindedir.
Hi! I am Ada. I am nine years old. I can do many things! I can swim very well and I can ride a bike. I can draw a cat and a dog. I love art.
I can play many games with my friends. I can skip and I can clap my hands fast. I can write my name in English and I can count to twenty. I can help my mum in the kitchen. I love colours and I can paint a big blue sky. Art is my favourite thing!
I can run fast, but I can't jump very high. I can sing a song, but I can't dance. My friend Zeynep can dance very well. She is a good dancer.
Zeynep is my best friend. She can dance and she can sing very well. She can play the piano too. But she can't ride a bike, so we walk together. I can ride my bike, so I can teach her one day. Good friends can help each other every day.
I have a little brother. His name is Efe. He is four years old. He can run and he can jump. But he can't ride a bike yet. He can count to ten in English! He is a funny boy.
Efe is my little brother and he is very funny. He can catch a ball and he can say 'hello' in English. But he can't read yet and he can't ride a bike. I read him a story every night. He can listen and he can smile. I love my little brother.
I can do many things at home and at school. I can tie my shoes and I can brush my teeth by myself. I can help my mum and I can carry my bag. At school, I can read English words and I can write short sentences. I can sing a happy song with my class. I can't drive a car and I can't fly, but that is okay! I am a big kid now and I can learn new things every day. Can you do these things too?
On Saturday, we go to the park. I can climb a big tree there, but Efe can't climb yet. We can run and play with a ball together. It is so much fun! We are happy at the park.
At the park, I can do many fun things. I can climb the big tree and I can swing high. My cat comes too. It can climb the tree with me, but it can't swim. We can run on the grass and we can play all day. I am always happy when I can play outside.
I can read a book in English. I can't cook a big dinner — I am too young! But I can make a sandwich. My cat can climb a tree, but it can't swim. Can you swim? What can you do?
A · True or False? (Doğru mu Yanlış mı?)
Are these sentences true or false? (Bu cümleler doğru mu yanlış mı?)
B · Choose the Answer (Doğru Cevabı Seç)
Choose the correct answer. (Doğru cevabı seç.)
C · Fill the Gap (Boşluğu Doldur)
Complete the sentences with a word from the text. (Cümleleri metindeki bir kelimeyle tamamla.)
Practice Lab: Can / Can't
16 soruluk eğlenceli alıştırma. Doğru formu seç! (Fun practice — choose the correct form.)
Let's Practice! (Hadi Çalışalım!)
Choose the correct answer. (Doğru cevabı seç.) — 16 soru, her soru hemen kontrol edilir.
Writing: What I Can Do
Yeteneklerini anlat, gönder; öğretmenin okuyacak! (Write about your abilities; your teacher will read it.)
Küçük Bağlaçlar (Small Words: and, but, because)
İki fikri birbirine bağlamak için küçük bağlaçlar kullanırız. Cümlelerini bunlarla birleştir:
| Bağlaç | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| and | ve | I can swim and I can ride a bike. |
| but | ama | I can sing but I can't dance. |
| because | çünkü | I am happy because I can draw well. |
- Yazında en az 1 bağlaç kullanmayı dene: and, but ya da because.
Task (Görev)
Write about what you can and can't do. (Neler yapabildiğini ve yapamadığını anlat.) 3-5 cümle yeterli!
NELER OLMALI (What to include)
- one thing you can do (yapabildiğin bir şey — I can ...)
- one thing you can't do (yapamadığın bir şey — I can't ...)
- a question with can (can'li bir soru — Can you ...?)
- one thing a friend or pet can do (arkadaşın/evcil hayvanın — My ... can ...)
ÖRNEK BAŞLANGIÇLAR (Example openers)
My Writing (30-50 words / kelime)
Değerlendirme öğretmenin tarafından yapılacak. (Your teacher will read your writing.)
Unit Check (Ünite Kontrolü)
Karışık sorular ve eğlenceli kutulara ayırma oyunu. (Mixed quiz + sorting game.)
Mixed Quiz (Karışık Test)
12 questions: grammar + words + reading. (12 soru: gramer + kelime + okuma.) Her soru hemen kontrol edilir.
Oyun: Kutulara Ayır (can / can't)
Bir çocuk düşün: her öğeyi doğru kutuya koy — yapabildiği şeyler → I can, yapamadığı şeyler → I can't. Çipi kutuya sürükle — ya da önce çipe, sonra kutuya dokun! (Sort each item into the correct box.)
Gri seninle gurur duyuyor. Artık can / can't senin işin!