Tüm İngilizce kelime ve cümleler lang="en" içinde; açıklamalar Türkçe.
AWL Sublist 1, akademik İngilizcede en sık geçen kelime ailelerinin çekirdeğidir; bu 33 headword’ü aileleri, collocation’ları ve doğru dilbilgisel kayıtlarıyla öğrenmek IELTS Reading hızını ve Writing Lexical Resource puanını doğrudan yükseltir. Devamı: AWL genel bakış ve model cevaplar.
AWL (Academic Word List), Yeni Zelandalı dilbilimci Averil Coxhead tarafından 2000 yılında derlenen ve akademik metinlerde en sık geçen 570 kelime ailesini kapsayan bir listedir. Coxhead, sanat, ticaret, hukuk ve fen bilimlerinden oluşan 3,5 milyon kelimelik akademik bir derlem (corpus) tarama yapmış; günlük İngilizcede zaten çok sık geçen ilk 2000 kelimeyi (General Service List) dışarıda bırakıp geriye kalan yüksek frekanslı akademik kelimeleri süzmüştür.
Liste, kelimelerin akademik metinlerdeki görülme sıklığına göre 10 alt listeye (sublist) ayrılır. Sublist 1 en sık kullanılan 60 kelime ailesini içerir ve akademik yazının damarıdır: bir akademik makale okuduğunuzda karşınıza çıkan “akademik olmayan” kelimelerin dışındaki her 100 kelimeden yaklaşık 8-10’u AWL kelimesidir; bunların en yoğun payı da Sublist 1’e aittir.
Neden Sublist 1 ile başlamalısın? Bu 60 aile (bu sayfada 33 çekirdek headword işleniyor) hem IELTS Reading pasajlarında hem de kendi Writing ve Speaking cevaplarında sürekli karşına çıkar. Bunları tanımak okuma hızını, üretmek ise Lexical Resource puanını doğrudan yükseltir.
IELTS’te bu kelimeler iki yönlü çalışır. Reading’de soru kökleri ve pasajlar genellikle bu kelimelerle kurulur (the researchers identified three main factors). Writing Task 2’de ise argüman kurarken bu kelimeler günlük dilin yerini alır: a significant factor, the data indicate, this approach requires gibi kalıplar cevabına akademik bir ton kazandırır. Band 7+ yazının ayırt edici özelliği, nadir “süslü” kelimeler değil, bu sık akademik kelimeleri doğru ve doğal biçimde kullanabilmektir.
Özet: AWL Sublist 1 = akademik İngilizcenin en yüksek frekanslı çekirdeği. Doğru öğrenmenin yolu kelimeyi tek başına değil, kelime ailesi + collocation + doğru dilbilgisel kayıt ile öğrenmektir. Bu sayfa tam olarak bunu yapıyor.
Akademik kelimeyi tek başına ezberlemek yerine ailesiyle öğren: fiil, isim, sıfat ve zarf formlarını birlikte bilirsen cümlede doğru formu seçebilirsin. Aşağıdaki tabloda Sublist 1’in 33 çekirdek headword’ü ve en işlek aile formları var.
| Headword | Kelime ailesi (formlar) | Türkçe karşılık |
|---|---|---|
| analyse | analysis, analyses (isim çoğul), analyst, analytic(al), analytically | analiz etmek / çözümlemek |
| approach | approaches, approached, approaching; approachable, unapproachable | yaklaşım / yaklaşmak |
| assess | assesses, assessed, assessing; assessment, reassess | değerlendirmek |
| concept | concepts, conception, conceptual, conceptualise, conceptually | kavram |
| context | contexts, contextual, contextualise, contextually | bağlam / ortam |
| data | datum (tekil, nadir); veri kümesi anlamında çoğuldur | veri / veriler |
| environment | environments, environmental, environmentally, environmentalist | çevre / ortam |
| establish | establishes, established, establishing; establishment | kurmak / tespit etmek / yerleştirmek |
| factor | factors, factored, factoring | etken / faktör |
| function | functions, functioned, functioning; functional, functionally, functionality | işlev / işlemek, görev görmek |
| identify | identifies, identified, identifying; identification, identifiable, identity | belirlemek / teşhis etmek / tanımlamak |
| individual | individuals, individually; individualism, individuality | birey / bireysel |
| interpret | interprets, interpreted, interpreting; interpretation, interpretive, interpreter | yorumlamak / açıklamak |
| involve | involves, involved, involving; involvement | içermek / dahil etmek |
| issue | issues, issued, issuing | mesele / konu; (resmi) çıkarmak, yayımlamak |
| method | methods; methodical, methodically, methodology, methodological | yöntem / metot |
| occur | occurs, occurred, occurring; occurrence | meydana gelmek / gerçekleşmek |
| percent | percentage, percentages; per cent (BrE yazım) | yüzde |
| policy | policies | politika / izlence / ilke |
| principle | principles, principled, unprincipled | ilke / prensip |
| process | processes, processed, processing | süreç / işlem; işlemek |
| require | requires, required, requiring; requirement | gerektirmek / istemek |
| research | (sayılamaz) researches (nadir), researched, researching; researcher | araştırma / araştırmak |
| role | roles | rol / görev |
| section | sections, sectioned | bölüm / kesit / kısım |
| sector | sectors | sektör / kesim |
| significant | significantly, significance; signify, signified | önemli / anlamlı / kayda değer |
| similar | similarly, similarity, similarities; dissimilar | benzer |
| source | sources, sourced, sourcing | kaynak |
| specific | specifics, specifically; specify, specified, specification | belirli / özgül / kesin |
| structure | structures, structured, structuring; structural, structurally | yapı / yapılandırmak |
| theory | theories; theoretical, theoretically, theorist, theorise | kuram / teori |
| vary | varies, varied, varying; variable(s), variation, variance, various | değişmek / çeşitlenmek |
İpucu: Bir kelimenin sıfat ve zarf formunu bilmek Writing’te en çok işe yarar: significant → significantly, specific → specifically, structural → structurally. Zarf formu, cümleni yeniden kurmadan vurgu eklemeni sağlar.
Kelimeyi ezberledin; şimdi cümle içinde gör. Aşağıdaki 10 model cümle, Sublist 1 kelimelerini IELTS Writing Task 2 ve akademik Reading bağlamında nasıl kullanacağını gösteriyor. İngilizce cümlenin altında Türkçe karşılığı var.
Dikkat et: Cümlelerin çoğu “isim + fiil + akademik kelime” iskeletini izliyor. Kendi cümlelerini kurarken önce sade bir çekirdek kur, sonra AWL kelimesini yerine oturt — süslemek için değil, tam anlamı vermek için.
Band 7+ yazının sırrı nadir kelimeler değil, doğru collocation’lardır: akademik kelimeyi birlikte kullanıldığı doğal kelime eşiyle öğrenmek. Aşağıda önce sık akademik collocation’lar, sonra günlük kelimeyi akademik karşılığına yükseltme çiftleri var.
| Kelime | Doğal collocation | Türkçe |
|---|---|---|
| significant | a significant increase / a significant impact / statistically significant | önemli bir artış / etki; istatistiksel olarak anlamlı |
| role | play a key role / play a crucial role in | kilit / hayati bir rol oynamak |
| factor | a major factor / a contributing factor / a decisive factor | başlıca / katkıda bulunan / belirleyici etken |
| approach | adopt an approach / a balanced approach / take a different approach | bir yaklaşım benimsemek / dengeli yaklaşım |
| research | conduct research / recent research suggests / a body of research | araştırma yürütmek / son araştırmalar / bir araştırma bütünü |
| data | data show / analyse data / collect data / raw data | veriler gösteriyor / veri analiz etmek / veri toplamak |
| policy | implement a policy / government policy / a policy aimed at | politika uygulamak / hükümet politikası |
| issue | address an issue / a pressing issue / raise an issue | bir sorunu ele almak / acil sorun / sorun ortaya atmak |
| process | a gradual process / the decision-making process | kademeli bir süreç / karar verme süreci |
| environment | protect the environment / a supportive environment | çevreyi korumak / destekleyici bir ortam |
| Günlük (zayıf) | Akademik (güçlü) | Anlam |
|---|---|---|
| show / prove | indicate / demonstrate / establish | göstermek → işaret etmek / ortaya koymak |
| need | require | ihtiyaç duymak → gerektirmek |
| big / important | significant / major | büyük / önemli → kayda değer / başlıca |
| look at / study | analyse / examine / assess | bakmak / incelemek → analiz etmek / değerlendirmek |
| happen | occur | olmak → meydana gelmek |
| find out | identify / determine | bulmak → belirlemek / saptamak |
| way / method | approach / method | yol → yaklaşım / yöntem |
| part | section / factor / element | parça → bölüm / etken / öge |
| different / not the same | vary / differ | farklı → değişmek / farklılaşmak |
| include | involve / comprise | içermek → kapsamak / barındırmak |
Uyarı: Yükseltme “her kelimeyi değiştir” demek değildir. require, need’in her kullanımını karşılamaz — babies need love doğal, babies require love tuhaftır. Kelimeyi bağlama uydur.
Türk öğrencilerin Sublist 1 kelimelerinde en sık yaptığı hatalar genellikle yanlış form, yanlış dilbilgisel kayıt ve yazım/telaffuz üzerinedir. En kritik olanları:
1) Fiil mi isim mi karıştırmak. analyse fiildir, analysis isimdir. Yanlış: I will analysis the data. Doğru: I will analyse the data / My analysis shows.... Aynı tuzak: identify (fiil) vs identification (isim); interpret (fiil) vs interpretation (isim).
2) research sayılamaz bir isimdir. Yanlış: a research / many researches. Doğru: research / a piece of research / a great deal of research / studies. “Bir araştırma” demek istersen a study kullan.
3) data ile fiil uyumu. Akademik yazımda data çoğul kabul edilir: the data show / the data indicate (tekil the data shows konuşmada yaygınsa da resmi Writing’te çoğul tercih edilir). informations ise asla yoktur — information da sayılamaz.
4) Yazım tuzakları. environment (ortadaki n unutulur: yanlış enviroment); occur → occurred, occurring (çift r); significant (tek f, çift değil); similar (yanlış similiar); percent (BrE’de per cent ayrı yazılabilir).
5) Telaffuz & vurgu. analysis /a-NAL-ı-sis/ ikinci hecede vurgulanır; research İngiliz aksanında ilk hecede de olabilir; environment içindeki n sesletilir; theory /THÍ-ı-ri/ (“teori” gibi düz okunmaz).
Altın kural: Bir kelimeyi kullanmadan önce “bu cümlede fiil mi isim mi lazım?” diye sor, sonra doğru aile formunu seç. Form doğruysa hem Grammatical Range hem Lexical Resource puanın korunur.
Şimdi test et. Her boşluğa parantez içindeki headword’ün doğru formunu yerleştir. Cevaplar ve kontrol listesi aşağıda.
Cevap anahtarı:
Push öncesi kişisel kontrol listesi: