Özetleme (summarizing), bir metnin ya da konuşmanın özünü alıp çok daha kısa, kendi cümlelerinizle ve tarafsız biçimde yeniden ifade etme becerisidir. Bir romanı arkadaşınıza "kısaca" anlatmak, bir haberi "özetle şöyle" diye aktarmak, bir toplantı tutanağını üç maddeye indirmek — hepsi özetlemedir. Akademik dünyada ise bu, üzerine her şeyin kurulduğu temel bir beceridir: kaynak okur, çekirdeğini çıkarır, kendi metninize sadakatle yerleştirirsiniz.
Peki bu beceri neden var? Çünkü bilgi her zaman ham hâliyle işe yaramaz. Bir araştırmacı 300 sayfalık raporu okuyup meslektaşına "özetle şu üç bulgu" diyebilmeli. Bir öğrenci, bir makalenin argümanını tek paragrafta aktarabilmeli ki kendi tezini onun üzerine kurabilsin. Özet, bilgiyi taşınabilir kılar: hacmi düşürür, çekirdeği korur.
Türkçede bunun tam karşılığı vardır: "özetlemek", "kısaca", "özetle", "ana hatlarıyla". Türk öğrenci kavramı zaten bilir — zorluk kavramda değil, İngilizce'de nasıl yapıldığındadır. Özellikle iki nokta zorlar: (1) aktarma fiillerini (argue, claim, suggest, note) doğru seçmek, çünkü her biri farklı bir kesinlik ve tutum taşır; (2) kaynağı kopyalamadan, ama fikrine de sadık kalarak sıkıştırmak.
Özet, kardeşi paraphrase ile sık karıştırılır. Fark nettir: paraphrase aynı uzunlukta başka sözcüklerle söylemektir; özet ise çok daha kısadır ve sadece ana fikirleri alır, ayrıntıyı atar. Bir cümleyi paraphrase edersiniz; bir bölümü özetlersiniz.
Puf Noktası
Özetin altın kuralı: "Kimin fikri + ne diyor + neden önemli" — ama hepsini kendi cümlenle, kaynağın diliyle değil. Ayrıntıyı değil, iskeleti al. Bir binayı özetlerken tuğlaları saymaz, "üç katlı, cam cepheli bir ofis" dersin.
- Amaç: Bir kaynağın ana fikrini + kilit noktalarını çok daha kısa, nesnel ve kendi cümlelerinizle aktarmak.
- Paraphrase'ten farkı: Özet kısadır ve sadece çekirdeği alır; paraphrase aynı uzunlukta yeniden yazımdır.
- Çekirdek kalıp: The author argues that + [ana fikir]. — aktarma fiili + that-cümlesi.
- Aktarma fiilleri anlam taşır: argues (güçlü iddia) ≠ suggests (temkinli) ≠ states (nötr).
- Ele: Örnekleri, istatistik ayrıntısını, tekrarları, süsleyici dili at; genel-üstü kavrama indir.
- Nesnel kal: Kendi yorumunu, beğenini, eleştirini katma — sadece sadakatle aktar.
- Kaynağı belirt: According to X (2021)... ya da yazar adı + fiil ile kimin dediği açık olsun.
- Kullanım alanı: TOEFL/IELTS integrated writing, literatür taraması, rapor, sunum, ders notu, abstract.
- Bağla: Yönlendirme Dili ifadeleriyle (Firstly, In addition, Overall) özeti akıcı hâle getir.
- Uzunluk hedefi: Genelde orijinalin %20-30'u; ne fazla kısaltıp fikir düşür, ne de gereksiz uzat.
main ideaana fikir
Metnin taşıdığı merkezi mesaj; özetin çekirdeği. Her şey buna hizmet eder.
The main idea is that remote work boosts productivity. Ana fikir, uzaktan çalışmanın verimi artırdığıdır.
key pointskilit noktalar
Ana fikri destekleyen en önemli birkaç argüman; özete girer, ayrıntı girmez.
Note the three key points before you summarize. Özetlemeden önce üç kilit noktayı işaretle.
supporting detaildestekleyici ayrıntı
Örnek, istatistik, alıntı gibi ikincil bilgi; özette genellikle elenir.
Drop the supporting details and keep the claim. Destekleyici ayrıntıları at, iddiayı tut.
reporting verbaktarma fiili
Kaynağın ne yaptığını gösteren fiil: argues, claims, suggests, notes. Tutum ve kesinlik taşır.
Choose a reporting verb that matches the author's certainty. Yazarın kesinliğine uyan bir aktarma fiili seç.
objectivitynesnellik
Kendi görüşünü katmadan, sadece kaynağın söylediğini aktarma ilkesi.
A summary demands objectivity, not opinion. Özet görüş değil, nesnellik ister.
condense / compresssıkıştırmak
Uzun içeriği çekirdeğe indirme; hacmi azaltıp anlamı koruma.
Condense the whole section into one sentence. Tüm bölümü tek cümleye sıkıştır.
gistöz / esas mesaj
Bir metnin genel özü; ayrıntıya girmeden 'neyle ilgili' olduğu.
I only caught the gist of the lecture. Dersin sadece özünü kaptım.
paraphrasebaşka sözcüklerle ifade
Aynı uzunlukta, farklı kelimelerle yeniden yazım. Özetin akrabası ama kısaltmaz. Bkz. Parafraz.
Paraphrase the sentence, then shorten it into a summary. Cümleyi paraphrase et, sonra özete indir.
plagiarismintihal
Kaynağı kendi sözünmüş gibi gösterme; kopyala-yapıştır özet buna girer. Özette kaçınılması gereken tehlike.
Copying phrasing without change risks plagiarism. İfadeyi değiştirmeden kopyalamak intihal riski taşır.
synthesissentez
Birden çok kaynağı tek bir özette birleştirme; ileri düzey beceri (C2).
The review synthesizes ten studies into one paragraph. Derleme, on çalışmayı tek paragrafta sentezliyor.
Özet bir gramer zamanı değil, bir yazma tekniğidir; ama tekrar eden sağlam bir cümle iskeleti vardır. Bu iskeleti üç "kip" olarak düşünebilirsin: doğrudan aktarma (olumlu), aktarmama/reddetme (olumsuz) ve okura soru olarak sunma. Aşağıda her birini kuralım.
1) Olumlu / doğrudan aktarma
Temel formül: [Kaynak] + [aktarma fiili] + that + [ana fikir]. Aktarma fiili şimdiki geniş zamanda kullanılır (akademik gelenek: argues, states), çünkü metin "hâlâ öyle diyor" kabul edilir.
The author argues that social media reshapes political debate.
Yazar, sosyal medyanın siyasi tartışmayı yeniden şekillendirdiğini savunuyor.
argues = güçlü, gerekçeli iddia. that-cümlesi ana fikri taşır.
According to Chen (2019), the policy failed for three reasons.
Chen'e (2019) göre, politika üç nedenle başarısız oldu.
According to + kaynak: cümle başında nesnel giriş.
The report concludes that early screening saves lives.
Rapor, erken taramanın hayat kurtardığı sonucuna varıyor.
concludes = varılan sonuç, özetin kapanış cümlesi için ideal.
2) Olumsuz / reddetme aktarma
Bazen kaynak bir fikri reddeder ya da "öyle değil" der. Bunu aktarırken olumsuzluğu doğru yere koymak şart. [Kaynak] + rejects/denies/disputes + [fikir] ya da argues that X is not....
The author rejects the claim that technology alone can solve the crisis.
Yazar, teknolojinin tek başına krizi çözebileceği iddiasını reddediyor.
rejects = doğrudan karşı çıkma; 'the claim that' kalıbı reddedilen fikri paketler.
The study finds no significant link between the two variables.
Çalışma, iki değişken arasında anlamlı bir bağ bulmuyor.
finds no = bulgunun yokluğunu aktarma; nesnel ve hassas.
Smith disputes the popular view that reading is in decline.
Smith, okumanın gerilediği yönündeki yaygın görüşü tartışmaya açıyor.
disputes = itiraz eder ama kesin reddetmez; ince fark.
3) Soru biçiminde çerçeveleme
Özet içinde kaynağın ele aldığı soruyu belirtmek okuru yönlendirir: [Kaynak] + addresses/examines/asks + [dolaylı soru]. Dolaylı soruda kelime sırası düz cümle gibidir (soru kelime sırası değil).
The paper examines why some students disengage from online learning.
Makale, bazı öğrencilerin çevrimiçi öğrenmeden neden koptuğunu inceliyor.
examines why + düz cümle sırası (students disengage, disengage students DEĞİL).
The author asks whether growth and sustainability can coexist.
Yazar, büyüme ile sürdürülebilirliğin bir arada olup olamayacağını soruyor.
asks whether = evet/hayır sorusunu dolaylı aktarma.
Yanlış The author argues that is social media reshapes debate.
Doğru The author argues that social media reshapes debate.
Yazar, sosyal medyanın tartışmayı yeniden şekillendirdiğini savunuyor.
'that' bağlacından sonra doğrudan özne gelir; araya gereksiz 'is' konmaz. that-cümlesi tam bir cümledir: özne + fiil.
Yanlış The author says about the economy is bad.
Doğru The author says that the economy is weak.
Yazar, ekonominin zayıf olduğunu söylüyor.
'say about' + tam cümle olmaz; ya 'says that + cümle' ya da 'talks about + isim' kullanılır. İkisi karıştırılmış.
Kısa cevap / çekirdek kalıp özeti
| Kip | Kalıp | Örnek çekirdek |
|---|---|---|
| Olumlu | X argues/states/notes that + cümle | The author notes that costs rose. |
| Olumsuz | X rejects/denies/disputes + isim öbeği | The author rejects this assumption. |
| Soru | X examines/asks whether/why + dolaylı soru | The paper asks whether it works. |
| Kaynak vurgu | According to X (year), + cümle | According to Lee (2020), it improved. |
Özetleme tek bir kalıptan ibaret değildir; farklı bağlamlarda farklı biçim alır. En yaygından özele doğru gidelim.
1) Akademik metinde kaynak aktarma (en yaygın)
Bir makale ya da rapordaki argümanı kendi yazınıza taşırsınız. Amaç: okur o kaynağı okumadan ne dediğini anlasın.
In her 2018 study, Garcia demonstrates that bilingual children show stronger cognitive flexibility.
2018 çalışmasında Garcia, iki dilli çocukların daha güçlü bilişsel esneklik gösterdiğini ortaya koyuyor.
demonstrates = kanıtla gösterir; güçlü, olumlu aktarma.
The literature broadly agrees that sleep affects memory consolidation.
Literatür genel olarak uykunun bellek pekişmesini etkilediğinde hemfikir.
Birden çok kaynağı tek cümlede özetleme (sentez).
Several researchers have questioned the reliability of self-reported data.
Birçok araştırmacı, öz bildirime dayalı verinin güvenilirliğini sorgulamıştır.
Present perfect = süregelen akademik tartışma.
2) TOEFL / IELTS integrated writing
Sınavda bir metin okur, bir konuşma dinlersiniz; ikisinin ana noktalarını, kendi cümlelerinizle ve karşılaştırarak özetlersiniz. Burada aktarma fiili + nesnellik puan getirir.
The lecturer challenges the reading by pointing out three flaws in the argument.
Konuşmacı, argümandaki üç kusuru göstererek okuma metnine karşı çıkıyor.
challenges = karşı çıkar; integrated task'in kalbi bu ilişkidir.
While the passage claims that the technology is efficient, the professor argues the opposite.
Metin teknolojinin verimli olduğunu iddia ederken, profesör tam tersini savunuyor.
While + kaynakları karşılaştırma; iki aktarma fiili yan yana.
The professor casts doubt on the reading's main assumption.
Profesör, okuma metninin temel varsayımına kuşku düşürüyor.
casts doubt on = temkinli karşı çıkış; ince tutum.
3) Yönetici özeti / rapor (executive summary)
İş dünyasında uzun bir raporun başına konan, karar vericinin sadece onu okuyup karar verebileceği kısa özet. Nesnel, sonuç odaklı.
This report finds that customer retention improved by 12% following the redesign.
Bu rapor, yeniden tasarımın ardından müşteri elde tutmanın %12 arttığını ortaya koyuyor.
Rakam korunur çünkü kilit bulgudur; ama gerekçe ayrıntısı elenir.
In short, the data supports expanding the pilot to all regions.
Kısacası, veriler pilotun tüm bölgelere yayılmasını destekliyor.
In short = özet sinyali; karar önerisi net.
4) Ders/okuma notu ve abstract
Kendi öğrenmeniz için not alırken ya da bir makalenin başındaki özeti (abstract) yazarken de aynı beceri iş görür — burada okuyucu çoğu zaman kendinizsiniz.
Key takeaway: motivation matters more than talent in the long run.
Ana çıkarım: uzun vadede motivasyon yetenekten daha önemli.
Not stili: fiil bile atlanabilir, çekirdek korunur.
This paper investigates the effect of screen time on adolescent sleep and reports a moderate negative correlation.
Bu makale, ekran süresinin ergen uykusuna etkisini araştırıyor ve orta düzeyde olumsuz bir korelasyon bildiriyor.
Abstract kalıbı: 'investigates... and reports...' — amaç + bulgu.
Özette "zaman ifadeleri" yerine özet-sinyalleri ve bağlama kelimeleri devreye girer. Bunlar okura "şimdi ana fikri veriyorum", "şimdi sıkıştırıyorum" der. Ayrıca aktarma fiilinin zamanı da bir sinyaldir.
Özet sinyalleri ve işlevleri
| Sinyal | İşlev | Örnek |
|---|---|---|
| In short / In brief | Özete geçiş | In short, the plan is too costly. |
| Overall / On the whole | Genel sonuç | Overall, the evidence is mixed. |
| Essentially / Basically | Çekirdeğe indirme | Essentially, it comes down to trust. |
| The main point is that... | Ana fikri işaretleme | The main point is that costs outweigh benefits. |
| To sum up / In summary | Kapanış özeti | To sum up, reform is overdue. |
| According to / As X notes | Kaynak belirtme | As Lee notes, the data is limited. |
Aktarma fiilinin zamanı da mesaj taşır: argues (present) = metnin kalıcı iddiası; argued (past) = belirli bir tarihsel çalışmanın o anki bulgusu; has argued (present perfect) = süregelen, hâlâ geçerli tartışma. Akademik İngilizce çoğunlukla present ya da present perfect tercih eder.
Sinyal Garanti Değil
Bu kelimeler özet sinyalidir, ama görünce körü körüne "özet burada" deme. Bazen Overall sadece bir geçiş sözü olabilir; bazen özet hiçbir sinyal olmadan gelir. Sinyali ipucu olarak kullan, kural olarak değil. Asıl kanıt her zaman anlamdır: cümle içeriği daraltıp sonuç veriyorsa, sinyal olmasa da özettir.
Özetin ustalığı, aktarma fiilinin taşıdığı ince tutumu doğru seçmekte gizlidir. Aynı fikri "argues", "suggests", "claims", "admits" ile aktarmak dört farklı şey söyler. Yanlış fiil, kaynağı yanlış temsil eder — bu da özetin en ağır hatasıdır, çünkü sadakat bozulur.
Kesinlik derecesi
Fiiller bir kesinlik merdiveni üzerinde dizilir. Yazar temkinliyse temkinli fiil seç; iddialıysa güçlü fiil. Bu, Argümantasyon becerisinin özete yansımasıdır.
The study suggests a possible link. (temkinli)
Çalışma olası bir bağlantı öne sürüyor.
suggests = zayıf/temkinli iddia; yazar emin değil.
The author argues that the link is causal. (güçlü)
Yazar bağlantının nedensel olduğunu savunuyor.
argues = gerekçeli, güçlü iddia.
The report proves that the drug is safe. (kesin)
Rapor ilacın güvenli olduğunu kanıtlıyor.
proves = kesinlik; sadece gerçekten kanıt varsa kullan.
Tutum: kabul, itiraz, taviz
The author concedes that the data is limited.
Yazar, verinin sınırlı olduğunu kabul ediyor.
concedes = isteksizce kabul (taviz verir); kendi zayıf noktasını itiraf.
Smith refutes the opposing view with new evidence.
Smith, karşı görüşü yeni kanıtla çürütüyor.
refutes = kanıtla çürütür; güçlü karşı çıkış.
The paper acknowledges the criticism but maintains its stance.
Makale eleştiriyi kabul ediyor ama duruşunu koruyor.
acknowledges + maintains = kabul eder ama vazgeçmez; ince denge.
Vurgu ve nesnellik dengesi
Özette kendi görüşünüzü katamazsınız, ama hangi noktayı öne çıkaracağınız bir seçimdir. Ana fikri başa koymak, ayrıntıyı elemek — bunlar meşru vurgu araçlarıdır. Meşru olmayan ise değer yargısı katmaktır: the author foolishly claims gibi bir sıfat özeti bozar.
İleri Nüans
C2 düzeyinde en zor iş, yazarın kendi sesi ile aktardığı başkasının sesini ayırt etmektir. Bir makale "Critics claim X, but I show Y" diyorsa, özette bunu karıştırmamalısın: While acknowledging critics' claim that X, the author argues Y. Kimin ne dediğini iç içe geçirmeden aktarmak, gerçek ustalıktır.
Türkçe konuşan öğrenci özetlemede kavramda değil, dilsel biçimde zorlanır. Türkçede aktarma çoğu zaman "-dığını söyledi" gibi tek bir ekle olur: ekonominin kötü olduğunu söyledi. İngilizce ise ayrı bir bağlaç (that) ve zengin bir fiil yelpazesi ister. Bu yapısal fark birkaç tipik hataya yol açar.
- Türkçe "söyledi/dedi" tek fiille her şeyi karşılar; İngilizce'de said, argued, claimed, noted, suggested ayrımı anlam taşır — hepsini 'say' ile karşılamak özeti fakirleştirir.
- Türkçe "-dığını" eki İngilizce that-cümlesine denk gelir; öğrenci bu bağlacı düşürür ya da yanlış yere 'is' ekler.
- Türkçe dolaylı soruda soru sırası korunmaz zaten; İngilizce'de öğrenci Türkçe'nin etkisiyle değil, doğrudan soru etkisiyle sırayı bozar (why does he... yerine why he...).
- Türkçe'de "göre" (according to) hem kaynak hem görüş için kullanılır; İngilizce according to yalnızca kaynak/bilgi içindir, kendi görüşün için kullanılmaz.
Yanlış The author said the economy bad.
Doğru The author says that the economy is weak.
Yazar, ekonominin zayıf olduğunu söylüyor.
Türkçe "ekonominin kötü" öbeğinde fiil (olmak) gizlidir; İngilizce that-cümlesi tam cümle ister: özne + 'is' + sıfat. Ayrıca akademik özet present zaman tercih eder (says).
Yanlış According to me, the article is wrong.
Doğru In my view, the article is unconvincing.
Bence, makale ikna edici değil.
Türkçe "bana göre" doğrudan 'according to me' diye çevrilir ama İngilizce'de yanlıştır; 'according to' sadece dış kaynak içindir. Kendi görüşün için 'in my view / I would argue' kullanılır. (Ayrıca özet nesnel olmalı; bu cümle özete değil yoruma girer.)
Yanlış The writer explains that why the plan failed.
Doğru The writer explains why the plan failed.
Yazar, planın neden başarısız olduğunu açıklıyor.
Türkçe "neden başarısız olduğunu açıklıyor" yapısını öğrenci hem 'that' hem 'why' koyarak çeviriyor. İngilizce'de dolaylı soruda tek bağlantı kelimesi (why) yeter; 'that why' olmaz.
Yanlış The author tells that prices will rise.
Doğru The author states that prices will rise.
Yazar, fiyatların artacağını belirtiyor.
Türkçe "söylüyor/diyor" karşılığı olarak 'tell' seçiliyor, ama 'tell' bir nesne ister (tell someone that...). Kaynağı aktarırken 'state, note, say, argue' kullanılır.
Özetleme, birkaç akraba beceriyle karıştırılır. Farkları net görmek, hangisini ne zaman kullanacağını belirler.
Özet ve akrabaları
| Beceri | Ne yapar | Uzunluk | İlişki |
|---|---|---|---|
| Summary (özet) | Ana fikri + kilit noktaları alır, ayrıntıyı atar | Orijinalden çok kısa (%20-30) | Bu bölüm |
| Paraphrase | Bir cümleyi/pasajı başka sözcüklerle söyler | Aynı uzunlukta | Parafraz |
| Quotation (alıntı) | Kaynağın tam sözlerini tırnak içinde verir | Kaynağın kendi uzunluğu | Aktarma alternatifi |
| Synthesis (sentez) | Birden çok kaynağı tek anlatıda birleştirir | Değişken; özetleri harmanlar | Özetin ileri hâli |
| Signposting | Metnin akışını işaretleyen ifadeler | Kısa bağlaçlar | Yönlendirme Dili |
Kritik ayrım paraphrase ile özet arasındadır. Paraphrase bir cümleyi alır ve aynı bilgiyi başka sözcüklerle yeniden yazar — hiçbir şey atmaz. Özet ise bir bütünü alır ve çekirdeğe iner — bilerek ayrıntı atar. Kısaca: paraphrase = 'aynı boy, farklı kelime'; özet = 'küçük boy, sadece öz'.
Original: The committee, after months of deliberation and several public consultations, finally decided to postpone the project.
Orijinal: Komite, aylarca süren müzakere ve birkaç kamuoyu istişaresinin ardından, sonunda projeyi ertelemeye karar verdi.
Ham, ayrıntılı cümle.
Paraphrase: After lengthy discussion and public input, the committee chose to delay the project.
Paraphrase: Uzun bir tartışma ve kamuoyu katkısının ardından komite projeyi geciktirmeyi seçti.
Aynı bilgi, farklı kelime, benzer uzunluk — ayrıntı korunur.
Summary: The committee postponed the project.
Özet: Komite projeyi erteledi.
Sadece çekirdek; süreç ayrıntısı bilerek elendi. İşte fark bu.
Akılda Tutma
Paraphrase = fotokopi (aynı boy). Özet = küçük resim / thumbnail (aynı görüntü, minik boy). İkisi de kendi kelimelerinle olur ama biri boyu korur, biri küçültür. Bkz. Parafraz.
En Yaygın Tek Hata
En sık ve en tehlikeli hata: kaynağın cümlelerini kopyalayıp/hafifçe değiştirip özet sanmak. Birkaç kelimeyi eşanlamlısıyla değiştirmek özet değildir — hem intihal riski taşır hem de sıkıştırma yapmaz. Gerçek özet kendi cümle yapını kurar ve ayrıntıyı atar.
Yanlış The author say that the plan is risky.
Doğru The author says that the plan is risky.
Yazar, planın riskli olduğunu söylüyor.
Üçüncü tekil şahısta aktarma fiili '-s' eki alır (says). Özne 'the author' tekil olduğu için 'say' değil 'says' olmalı.
Yanlış According to the author's opinion, prices will rise.
Doğru According to the author, prices will rise.
Yazara göre fiyatlar artacak.
'According to' zaten 'birine göre / birinin görüşüne göre' demektir; 'according to X's opinion' gereksiz tekrardır (double marking). Ya 'according to the author' ya da 'in the author's opinion'.
Yanlış The text talks about that the economy is weak.
Doğru The text argues that the economy is weak.
Metin, ekonominin zayıf olduğunu öne sürüyor.
'talk about' bir isim/isim öbeği ister (talks about the economy), that-cümlesi almaz. that-cümlesi için 'argue, state, note, claim' gibi aktarma fiili gerekir.
Yanlış The author explains that why costs increased.
Doğru The author explains why costs increased.
Yazar, maliyetlerin neden arttığını açıklıyor.
Dolaylı soruda 'that' ve soru kelimesi birlikte kullanılmaz. 'why' zaten bağlacı taşır; 'that why' hatalıdır.
Yanlış The summary is that the author disagrees to the theory.
Doğru In summary, the author disagrees with the theory.
Özetle, yazar teoriye katılmıyor.
İki hata: (1) özet sinyali 'In summary' olarak cümle başında verilir, 'The summary is that' hantaldır; (2) 'disagree' edatı 'with'tir, 'to' değil.
Yanlış The author argues that social media, which has grown enormously since 2005 reaching billions of users across every continent, changes debate.
Doğru The author argues that social media has transformed public debate.
Yazar, sosyal medyanın kamusal tartışmayı dönüştürdüğünü savunuyor.
Özet ayrıntıyı elemelidir. Kullanıcı sayısı, tarih, kıta bilgisi çekirdeğe ait değil — sıkıştırılmalı. Özet cümlesinin içine ansiklopedik ayrıntı doldurmak, özetin amacını bozar.
Yanlış The author stupidly claims that the plan will work.
Doğru The author claims that the plan will work.
Yazar, planın işe yarayacağını iddia ediyor.
Özet nesnel olmalı. 'stupidly' kendi değer yargındır ve kaynağı çarpıtır. Kendi eleştirin ayrı bir cümlede, özetin dışında verilir.
Yanlış In his article, the author is arguing that reform is needed.
Doğru In his article, the author argues that reform is needed.
Yazar makalesinde reformun gerekli olduğunu savunuyor.
Kaynak aktarımında akademik gelenek basit geniş zamandır (argues), sürekli zaman (is arguing) değil. Metin "kalıcı olarak" öyle diyor kabul edilir.
Yanlış The author mentions about the problem of pollution.
Doğru The author mentions the problem of pollution.
Yazar, kirlilik sorununa değiniyor.
'mention' geçişli fiildir, doğrudan nesne alır; 'mention about' yanlıştır. (Türkçe 'bahsetmek -den' etkisiyle 'about' ekleniyor.)
Yanlış The article summarizes that vaccines are safe.
Doğru The article concludes that vaccines are safe.
Makale, aşıların güvenli olduğu sonucuna varıyor.
'summarize' bir metnin ne yaptığını (özetlemek) anlatır, aktarma fiili değildir; that-cümlesiyle bir iddia aktarmaz. Doğru fiil 'conclude, argue, find'dır.
Özetin bazı kuralları esner. Bunları bilmek, mekanik değil bilinçli özet yazmanı sağlar.
- Terim ve özel ad kopyalanır: Ayrıntıyı kendi kelimelerinle yazarsın ama teknik terimleri (photosynthesis, GDP, mitochondria) değiştirmeye çalışma; onlar zaten tek doğru sözcüktür.
- Bazı rakam korunur: Genel kural ayrıntıyı elemektir, ama rakam ana bulguysa ("sales fell 40%") özette kalır — çünkü o çekirdektir.
- Kısa alıntı meşrudur: Yazarın tam ifadesi çok çarpıcıysa, tırnak içinde kısa bir alıntı özet içinde kullanılabilir — ama seyrek.
- Aktarma fiili past olabilir: Tek bir tarihsel deney/olayı aktarırken past uygundur (Milgram found that...); genel gelenek present olsa da bu bir istisna değil, bağlama bağlı seçimdir.
The study reports a 40% drop in emissions, its most striking finding.
Çalışma, en çarpıcı bulgusu olan %40'lık bir emisyon düşüşü bildiriyor.
Rakam korundu çünkü ana bulgudur; süreç ayrıntısı elendi.
The author calls the policy "a quiet revolution," a phrase worth keeping.
Yazar politikayı, korunmaya değer bir ifadeyle, "sessiz bir devrim" olarak nitelendiriyor.
Kısa, çarpıcı alıntı özet içinde meşru — ama az kullan.
Yanlış The author argues that the process of photo-making in plants happens in light.
Doğru The author explains that photosynthesis occurs in light.
Yazar, fotosentezin ışıkta gerçekleştiğini açıklıyor.
Teknik terimi (photosynthesis) 'process of photo-making in plants' diye çevirmeye çalışmak hem yanlış hem gülünç olur. Terimler değiştirilmez; sadece cümle yapısı kendine ait olur.
Özetleme sadece akademik bir beceri değil; günlük konuşmanın da her yerinde. Bir filmi anlatırken, bir toplantıyı aktarırken, bir haberi paylaşırken özetlersin. Günlük dilde fiiller daha basit (say, tell, be like) ve sinyaller daha rahat (basically, long story short) olur.
A:You went to the meeting — what did they decide?
B:Long story short, they're pushing the launch to March.
A:Wait, did they say why?
B:Basically, the app isn't ready. The boss said the testing takes another month.
A:So in a nutshell, we've got more time?
B:Pretty much, yeah. That's the gist of it.
A: Toplantıya gittin — ne karar verdiler? B: Kısacası, lansmanı Mart'a çekiyorlar. A: Dur, neden dediler mi? B: Aslında uygulama hazır değil. Patron, testin bir ay daha süreceğini söyledi. A: Yani özetle, daha çok vaktimiz mi var? B: Aşağı yukarı, evet. İşin özü bu.
'Long story short', 'basically', 'in a nutshell', 'that's the gist' — günlük özet sinyalleri. 'The boss said that...' aktarma yapısının konuşma hâli.
Long story short, we missed the train.
Uzun lafın kısası, treni kaçırdık.
Ayrıntıyı atlayıp sonuca atlama — özetin günlük ruhu.
So basically, she said she can't make it tonight.
Yani özünde, bu gece gelemeyeceğini söyledi.
'basically' + aktarma fiili (said) = konuşmada özet.
In a nutshell, the plan is to save more and spend less.
Özetle, plan daha çok biriktirip daha az harcamak.
'in a nutshell' = 'ceviz kabuğunda', çok yaygın özet deyimi.
The film? It's about a guy who loses his memory. That's the gist.
Film mi? Hafızasını kaybeden bir adamı anlatıyor. Özü bu.
'that's the gist' = 'öz bu'; ayrıntıya girmeden anlatma.
Akademik yazımda özet, kendi argümanının zeminidir. Başkasının çalışmasını doğru özetleyemezsen, onun üzerine tez kuramazsın. Burada dil daha resmi, aktarma fiilleri daha ince, kaynak gösterimi daha titizdir. Present ve present perfect hâkimdir; nesnellik mutlaktır; her aktarılan fikir bir kaynağa bağlanır.
Prior research has established that sleep deprivation impairs decision-making (Walker, 2017).
Önceki araştırmalar, uyku yoksunluğunun karar vermeyi bozduğunu ortaya koymuştur (Walker, 2017).
has established = süregelen yerleşik bulgu; parantez içi APA kaynak.
Whereas earlier studies emphasized genetic factors, more recent work highlights environmental influences.
Daha önceki çalışmalar genetik etkenleri vurgularken, daha yeni çalışmalar çevresel etkileri öne çıkarıyor.
İki kaynak grubunu karşılaştıran sentez cümlesi (C2 becerisi).
The author's central claim, that markets self-correct, rests on a contested assumption.
Yazarın merkezi iddiası, yani piyasaların kendini düzelttiği, tartışmalı bir varsayıma dayanıyor.
Özet + hafif değerlendirme; 'central claim, that...' apozisyonuyla iddiayı paketleme.
In a widely cited 2016 paper, Thaler examines why people frequently act against their own long-term interests. He argues that traditional economic models, which assume perfectly rational agents, fail to capture actual human behaviour. Drawing on a series of behavioural experiments, the paper demonstrates that individuals are strongly influenced by how choices are framed rather than by the choices themselves. Thaler concludes that small changes in presentation, which he terms "nudges," can meaningfully alter decisions without restricting freedom. While he concedes that such interventions raise ethical questions, he maintains that well-designed nudges serve the public interest. The paper has since shaped policy in several countries.
Yaygın biçimde alıntılanan 2016 tarihli bir makalede Thaler, insanların neden sıklıkla kendi uzun vadeli çıkarlarına aykırı davrandığını inceliyor. Mükemmel rasyonel bireyler varsayan geleneksel ekonomik modellerin gerçek insan davranışını yakalayamadığını savunuyor. Bir dizi davranışsal deneyden yola çıkan makale, bireylerin seçimlerin kendisinden çok, seçeneklerin nasıl sunulduğundan güçlü biçimde etkilendiğini gösteriyor. Thaler, sunumdaki küçük değişikliklerin — "dürtme" diye adlandırdığı — özgürlüğü kısıtlamadan kararları anlamlı biçimde değiştirebileceği sonucuna varıyor. Böyle müdahalelerin etik sorular doğurduğunu kabul etmekle birlikte, iyi tasarlanmış dürtmelerin kamu yararına hizmet ettiğini savunuyor. Makale o zamandan beri birçok ülkede politikaları şekillendirdi.
Analiz:
- Aktarma fiilleri present zamanda (examines, argues, demonstrates, concludes) — akademik gelenek.
- 'concedes... but maintains' ince tutum aktarımı: yazarın hem kabul hem ısrar ettiğini gösterir.
- Ayrıntı elenmiş: deneylerin sayısı/adı verilmemiş, sadece 'a series of behavioural experiments' denmiş — sıkıştırma.
- 'which he terms nudges' = yazarın kendi terimini kısa alıntıyla koruma (meşru istisna).
- Kaynak yılı (2016) ve etki ('shaped policy') korunmuş çünkü çerçeve bilgisidir.
- Tüm paragraf nesnel: özetleyen kendi görüşünü katmıyor, sadaketle aktarıyor.
- Fikirler mantıksal sırada: soru → argüman → yöntem → sonuç → sınırlama → etki.
Learning to summarize well is one of the most useful skills a student can develop, yet it is often misunderstood. Many learners believe that a good summary simply repeats the original in shorter form, so they copy the source, swap a few words, and hope for the best. In reality, summarizing is a demanding act of selection. You must first identify the main idea, then decide which points genuinely support it and which are merely decoration. Only after this filtering does the writing begin. A strong summary uses reporting verbs to show who said what: the author argues, the study suggests, the report concludes. Each of these verbs carries a different weight, and choosing the wrong one distorts the source. If a writer cautiously proposes an idea and you report that she proves it, you have misrepresented her, however small the change looks. Objectivity is equally important. A summary is not the place for your own judgement; the moment you write that an author foolishly claims something, you have stopped summarizing and started arguing. This does not mean a summary is mechanical. Deciding what to keep, what to cut, and how to phrase the core in your own words requires real thought. The best summaries feel effortless precisely because so much effort went into them. Whether you are writing a literature review, answering an integrated writing task, or simply telling a friend what a film was about, the underlying skill is the same: capture the essence faithfully, express it in your own voice, and leave the rest behind.
İyi özetlemeyi öğrenmek, bir öğrencinin geliştirebileceği en yararlı becerilerden biridir, ama sık sık yanlış anlaşılır. Birçok öğrenci, iyi bir özetin orijinali kısaca tekrar etmek olduğunu sanır; bu yüzden kaynağı kopyalar, birkaç kelime değiştirir ve en iyisini umar. Gerçekte özetleme, zorlu bir seçim eylemidir. Önce ana fikri belirlemeli, sonra hangi noktaların onu gerçekten desteklediğine, hangilerinin yalnızca süs olduğuna karar vermelisiniz. Ancak bu elemeden sonra yazma başlar. Güçlü bir özet, kimin ne dediğini göstermek için aktarma fiilleri kullanır: yazar savunur, çalışma öne sürer, rapor sonuca varır. Bu fiillerin her biri farklı bir ağırlık taşır ve yanlışını seçmek kaynağı çarpıtır. Bir yazar bir fikri temkinle öne sürerken siz onun bunu kanıtladığını yazarsanız, değişiklik ne kadar küçük görünürse görünsün, onu yanlış temsil etmiş olursunuz. Nesnellik de aynı derecede önemlidir. Özet, kendi yargınızın yeri değildir; bir yazarın "aptalca" bir şey iddia ettiğini yazdığınız an, özetlemeyi bırakıp tartışmaya başlamışsınızdır. Bu, özetin mekanik olduğu anlamına gelmez. Neyi tutacağınıza, neyi atacağınıza ve çekirdeği kendi sözlerinizle nasıl ifade edeceğinize karar vermek gerçek bir düşünce ister. En iyi özetler tam da içlerine çok emek girdiği için zahmetsiz görünür. İster bir literatür taraması yazın, ister bir integrated writing görevini yanıtlayın, ister bir arkadaşınıza bir filmin ne hakkında olduğunu anlatın, altta yatan beceri aynıdır: özü sadakatle yakalayın, kendi sesinizle ifade edin ve gerisini geride bırakın.
Analiz:
- Metnin kendisi özetin ne olduğunu özetliyor: ana fikir = 'özet seçimdir, kopya değil'.
- Aktarma fiillerinin ağırlık farkı vurgulanıyor: cautiously proposes ≠ proves — sadakat meselesi.
- Nesnellik ilkesi somut örnekle: 'foolishly claims' yazınca özet biter, tartışma başlar.
- 'copy the source, swap a few words' = en yaygın hatanın tarifi (bkz. hatalar bölümü).
- Filtreleme metaforu: 'which points genuinely support it and which are merely decoration' — kilit nokta vs. süs.
- Son cümle üç kullanım alanını birleştiriyor: literatür taraması, integrated writing, günlük anlatım — beceri evrensel.
- 'capture the essence faithfully, express it in your own voice, leave the rest behind' = üç adımlık akılda-tutma formülü.
Temel (B2)
The article says that exercise improves mood.
Makale, egzersizin ruh hâlini iyileştirdiğini söylüyor.
Basit aktarma fiili (says) + tek ana fikir. Temel ama doğru.
According to the writer, cities need more green spaces.
Yazara göre şehirlerin daha çok yeşil alana ihtiyacı var.
According to + kaynak; nesnel giriş.
The report explains that prices rose because of higher demand.
Rapor, fiyatların artan talep yüzünden yükseldiğini açıklıyor.
explains that + neden içeren tek cümlelik özet.
Orta (C1)
The author identifies three main barriers to reform and suggests that the first, cost, is the hardest to overcome.
Yazar, reformun önündeki üç ana engeli tanımlıyor ve bunlardan ilkinin, yani maliyetin, aşılması en zor olan olduğunu öne sürüyor.
İki aktarma fiili (identifies, suggests) + ayrıntıyı genelleme (three main barriers).
While acknowledging the risks, the paper argues that the benefits outweigh them.
Riskleri kabul etmekle birlikte makale, faydaların onlardan ağır bastığını savunuyor.
While + iki tutumu tek cümlede dengeleme (concede + argue).
According to a recent study, remote work raises productivity but weakens team cohesion.
Yakın tarihli bir çalışmaya göre uzaktan çalışma verimi artırıyor ama takım uyumunu zayıflatıyor.
İki karşıt bulguyu 'but' ile dengeli özetleme.
İleri (C2)
Whereas the reading attributes the decline to economic factors, the lecturer contends that cultural shifts play a more decisive role, thereby undermining the passage's central premise.
Okuma metni düşüşü ekonomik etkenlere bağlarken, konuşmacı kültürel değişimlerin daha belirleyici bir rol oynadığını savunuyor ve böylece metnin merkezi önermesini zayıflatıyor.
İki kaynağı karşılaştırma + ilişkiyi (undermining) açıklama. Integrated writing zirvesi.
Synthesizing a decade of research, the review concludes that no single factor explains the trend, cautioning against simplistic accounts.
On yıllık araştırmayı sentezleyen derleme, tek bir etkenin eğilimi açıklamadığı sonucuna varıyor ve basitleştirici açıklamalara karşı uyarıyor.
Sentez (birden çok kaynak) + yazarın uyarı tutumunu (cautioning) aktarma.
The author concedes the objection's force yet reframes it as evidence for, rather than against, her thesis.
Yazar itirazın gücünü kabul ediyor, ama onu tezine karşı değil, tezini destekleyen bir kanıt olarak yeniden çerçeveliyor.
En ince tutum: taviz + yeniden çerçeveleme; kimin ne dediğini kusursuz ayırma.
Aşağıdaki sorular kuralı değil, anlamı test eder. Her birinde "neden" diye düşün; cevaplar altta.
Anlam kontrolü Her durumu düşün ve gerekçesini söyle.
- "The author suggests that..." ile "The author proves that..." arasında okur açısından ne değişir?'suggests' yazarın temkinli/emin olmadığını, 'proves' ise kesin kanıt sunduğunu gösterir. Yanlış fiil, kaynağın kesinlik derecesini çarpıtır ve özetin sadakatini bozar.
- Bir özet neden kaynağın istatistik ayrıntısını (örneğin '347 katılımcıdan 210'u') genellikle atar, ama ana bulgu rakamını (%40 düşüş) tutar?Çünkü özet çekirdeği korur, ayrıntıyı eler. Katılımcı dağılımı yöntemsel ayrıntıdır; %40 düşüş ise metnin asıl mesajıdır. Rakam ana fikirse kalır, süs ayrıntıysa gider.
- "The author foolishly argues..." cümlesi neden geçerli bir özet değildir?'foolishly' özetleyenin kendi değer yargısıdır. Özet nesneldir; kendi eleştirini kattığın an özetlemeyi bırakıp yorum yapmaya başlarsın. Eleştiri ayrı, özetin dışında olmalı.
- Neden aynı fikri paraphrase etmek ile özetlemek farklı uzunlukta sonuç verir?Paraphrase aynı bilgiyi farklı kelimeyle yeniden yazar, hiçbir şey atmaz — boyu korur. Özet bütünü çekirdeğe indirir, ayrıntıyı bilerek atar — kısaltır. Bkz. Parafraz.
- Akademik özet neden 'is arguing' değil 'argues' der?Akademik gelenek, bir metnin iddiasını kalıcı/geçerli kabul eder ve basit geniş zaman kullanır. Sürekli zaman (is arguing) geçici, o an sürmekte olan eylem hissi verir ki bu kaynağın kalıcı iddiasına uymaz.
Boşluk doldurma Uygun aktarma fiilini/kelimesini yerleştir.
- According ______ the author, the policy is flawed.to (According to the author...)
- The study ______ that there is a link between diet and mood. (temkinli fiil)suggests (The study suggests that...)
- In ______, the report recommends investing in renewables. (özet sinyali)short / summary (In short / In summary, the report recommends...)
- The author argues ______ the plan is too costly. (bağlaç)that (argues that the plan...)
- The lecturer ______ the reading by pointing out three flaws. (karşı çıkma fiili)challenges / contradicts (The lecturer challenges the reading...)
Hata düzeltme Cümledeki hatayı bul ve düzelt.
- The author say that costs will rise.The author says that costs will rise. (3. tekil şahıs -s eki)
- According to the author's opinion, the plan is risky.According to the author, the plan is risky. (double marking; 'according to' zaten görüş demek)
- The text talks about that the economy is weak.The text argues/states that the economy is weak. ('talk about' that-cümlesi almaz)
- The author explains that why the plan failed.The author explains why the plan failed. ('that why' olmaz)
- The author mentions about the pollution problem.The author mentions the pollution problem. ('mention' geçişli, 'about' almaz)
Çeviri (TR→EN) Doğal, akademik İngilizceye çevir.
- Yazar, teknolojinin eğitimi dönüştürdüğünü savunuyor.The author argues that technology has transformed education.
- Chen'e (2020) göre, sorunun üç nedeni var.According to Chen (2020), the problem has three causes.
- Kısacası, rapor reformu öneriyor.In short, the report recommends reform.
- Çalışma, iki değişken arasında anlamlı bir bağ bulmuyor.The study finds no significant link between the two variables.
- Yazar, verinin sınırlı olduğunu kabul ediyor ama duruşunu koruyor.The author concedes that the data is limited but maintains her position.
Sıralama (özet kurma) Parçaları mantıklı bir özet cümlesi/akışı oluşturacak biçimde sırala.
- [that / the author / social media / argues / reshapes debate]The author argues that social media reshapes debate.
- [the lecturer / by pointing out flaws / challenges / the reading]The lecturer challenges the reading by pointing out flaws.
- [three barriers / the report / cost, access, and awareness / identifies:]The report identifies three barriers: cost, access, and awareness.
- [concedes / the author / the data is limited / that / but maintains her stance]The author concedes that the data is limited but maintains her stance.
Görev: Aşağıdaki kısa kaynak paragrafını oku ve onu tek cümlelik bir özete, sonra da iki-üç cümlelik daha ayrıntılı bir özete indir. Kendi cümlelerini kullan, aktarma fiili koy, nesnel kal.
Kaynak Paragraf
"Many companies have introduced four-day work weeks over the past decade. Supporters claim that shorter weeks boost productivity, improve wellbeing, and reduce burnout. Critics, however, warn that not all industries can adapt, and that some workers simply compress the same workload into fewer days, increasing daily stress. Early trials show mixed results, with outcomes depending heavily on how the change is managed."
- Rehber soru 1: Ana fikir ne? (Tek cümlede: dört günlük hafta hakkında ne söyleniyor?)
- Rehber soru 2: Hangi iki taraf var ve her biri ne diyor? (destekçiler / eleştirenler)
- Rehber soru 3: Hangi ayrıntıları atabilirsin? (örnek şirket sayısı, 'past decade' gibi)
- Rehber soru 4: Hangi aktarma fiillerini kullanacaksın? (claim, warn, show)
- Rehber soru 5: Kendi görüşünü kattın mı? (Katmamalısın — kontrol et.)
Örnek Cevap
Tek cümlelik özet: The passage weighs the benefits and drawbacks of four-day work weeks, noting that early evidence is mixed. (Metin, dört günlük çalışma haftasının fayda ve sakıncalarını tartıyor ve erken kanıtın karışık olduğunu belirtiyor.)
İki-üç cümlelik özet: The passage examines the growing adoption of four-day work weeks. Supporters argue that they raise productivity and wellbeing, while critics warn that some industries cannot adapt and that workloads may simply be compressed. Early trials, the author notes, produce mixed results that depend largely on implementation. (Metin, dört günlük çalışma haftasının yaygınlaşmasını inceliyor. Destekçiler bunun verimi ve refahı artırdığını savunurken, eleştirenler bazı sektörlerin uyum sağlayamayacağı ve iş yükünün yalnızca sıkıştırılabileceği uyarısında bulunuyor. Erken denemeler, yazarın belirttiğine göre, büyük ölçüde uygulamaya bağlı karışık sonuçlar veriyor.)
Dikkat: örnek şirket sayısı ve 'past decade' elendi; iki taraf dengeli aktarıldı; hiçbir kişisel yorum yok; aktarma fiilleri (argue, warn, notes) tutumları doğru taşıyor.
İki-üç cümlelik özet: The passage examines the growing adoption of four-day work weeks. Supporters argue that they raise productivity and wellbeing, while critics warn that some industries cannot adapt and that workloads may simply be compressed. Early trials, the author notes, produce mixed results that depend largely on implementation. (Metin, dört günlük çalışma haftasının yaygınlaşmasını inceliyor. Destekçiler bunun verimi ve refahı artırdığını savunurken, eleştirenler bazı sektörlerin uyum sağlayamayacağı ve iş yükünün yalnızca sıkıştırılabileceği uyarısında bulunuyor. Erken denemeler, yazarın belirttiğine göre, büyük ölçüde uygulamaya bağlı karışık sonuçlar veriyor.)
Dikkat: örnek şirket sayısı ve 'past decade' elendi; iki taraf dengeli aktarıldı; hiçbir kişisel yorum yok; aktarma fiilleri (argue, warn, notes) tutumları doğru taşıyor.
Nereden Başlamalı
Özetlemeyi öğretirken önce paraphrase ile farkını netleştir; öğrencilerin çoğu ikisini karıştırır. 'Thumbnail vs. fotokopi' metaforu (Bölüm 12) hemen oturur. Sonra tek bir aktarma fiiliyle (says/argues) başla, güven gelince yelpazeyi (suggests, notes, concludes) aç. Öğrenci önce ana fikri bulmayı öğrenmeli — sıkıştırma sonra gelir.
Kavram kontrolü için sor: "Is the author sure or not sure here?" (suggests vs. proves ayrımını yakalatmak için). "Is this your opinion or the author's?" (nesnellik kontrolü). "Can we cut this and still keep the main idea?" (ayrıntı eleme refleksini kurmak için). Bu üç soru, özet becerisinin üç direğini (kesinlik, nesnellik, sıkıştırma) test eder.
Etkinlik önerileri: (1) Shrink it: Bir paragrafı önce üç cümleye, sonra bir cümleye indirtme yarışı. (2) Verb swap: Aynı özet cümlesini üç farklı aktarma fiiliyle yazdırıp anlam farkını tartışma. (3) Spot the opinion: İçine gizlice yorum sıkıştırılmış özetlerde öğrenciye 'nesnel olmayan' kelimeyi buldurma. (4) Integrated mini-task: Kısa bir okuma + kısa bir zıt görüş verip ikisini karşılaştıran tek paragraf yazdırma (TOEFL hazırlığı).
Sınıfta En Sık Görülen Sorun
Öğrenciler kaynağı kopyalayıp birkaç eşanlamlı koyarak 'özetledim' sanır. Buna karşı en etkili müdahale: kaynağı kapattırıp hafızadan özetletmek. Metni göremeyince kendi cümlesini kurmak zorunda kalır — kopyalama fiziksel olarak imkânsız hâle gelir.
- Özet = ana fikir + kilit noktalar, çok daha kısa, nesnel, kendi cümlelerinle.
- Paraphrase boyu korur (fotokopi); özet küçültür (thumbnail) ve ayrıntıyı atar.
- Çekirdek kalıp: [Kaynak] + aktarma fiili + that + ana fikir.
- Aktarma fiilleri anlam taşır: suggests (temkinli) < argues (güçlü) < proves (kesin). Yanlış fiil = çarpıtma.
- Nesnel kal: kendi yorumunu (foolishly, sadly) katma; eleştirin ayrı, özetin dışında.
- Ayrıntıyı ele, çekirdeği tut; ama ana bulgu rakamı ve teknik terim korunur.
- Kaynağı belirt: According to X (year)... — 'according to me' YANLIŞ.
- Akademik gelenek: present zaman (argues), 'that'-cümlesi tam cümle, Yönlendirme Dili ile akıcı bağla.
- Türk öğrenci tuzakları: 'say-s' unutma, 'talk about that', 'according to my opinion', 'that why', 'mention about'.
- Üç adımlık formül: özü sadakatle yakala — kendi sesinle ifade et — gerisini geride bırak.