Bu sayfadaki açıklamalar Türkçe; İngilizce kalıplar, tablolar ve model paragraf İngilizce verilmiştir. Amaç: pasta grafiğini oran diliyle, tarafsız ve Band 8+ düzeyinde betimlemeyi öğretmektir.
Pie chart (pasta grafiği) IELTS Task 1'de oranları / yüzdeleri gösterir; işin özü en büyük ve en küçük dilimleri seçip yorumsuz betimlemektir. Bu sayfada 4 paragraflık yapıyı, pay dilini ve iki-pasta karşılaştırmasını çözümlü bir modelle öğreneceksin. Görselli tam model için IELTS örnek sorular sayfasına da göz at.
Altın kural: Overview'da sayı yok, sadece en baskın dilim(ler). Detay paragraflarında seçilmiş yüzdeler + oran dili (a quarter, a third, the majority). İki pasta varsa değişimi de anlat (rose / fell over the period). Sıfır yorum, sıfır sebep.
Pasta grafiği (pie chart), bir bütünün nasıl paylaşıldığını dilimlerle gösterir. Çubuk grafiğin aksine burada asıl mesele mutlak sayılar değil, oranlar ve yüzdelerdir: her dilim bütünün yüzde kaçını kapladığını anlatır. Görevin, bu dilimleri büyükten küçüğe okuyup tarafsız biçimde betimlemektir; neden büyük ya da küçük olduklarını asla açıklamazsın.
IELTS Task 1'de her görsel tipinde olduğu gibi burada da 4 paragraf kullanırız. Beş paragraf yazma; giriş ile özet birbirine karışır ve puan düşer.
İki pasta durumu: Soru iki yılı (ör. 2005 ve 2020) ya da iki grubu karşılaştıran iki pasta veriyorsa, betimleme mantığı değişmez ama artık değişimi de anlatırsın: hangi dilim büyüdü, hangisi küçüldü, hangisi diğerini geçti. Overview'da tek bir yılın en büyük dilimini değil, iki yıl arasındaki en dikkat çekici değişimi vurgula.
Pasta grafiğinin dili paydan ibarettir. Aynı fikri farklı yapılarla söyleyebilmek (accounted for, made up, the largest share) hem Lexical Resource hem Grammatical Range puanını yükseltir. Ayrıca kesin yüzdeleri yaklaşık ifadelere çevirmek (25% → a quarter) çok daha doğal okunur.
| İşlev | İngilizce kalıp | Örnek |
|---|---|---|
| Pay bildirme (fiil) | accounted for / made up / represented | Coffee accounted for 40% of sales. |
| Pay bildirme (isim) | made up a share / proportion of | Tea made up a small proportion of the total. |
| En büyük / en küçük | the largest / smallest share of | Housing formed the largest share of spending. |
| Çoğunluk / azınlık | the majority / a minority of | The majority preferred online shopping. |
| Kesirli yaklaşım | a quarter (25%), a third (33%), half (50%) | Almost a third chose public transport. |
| Yaklaşıklık | just over / just under / roughly / nearly | Just under half of respondents agreed. |
İpucu: Her yüzdeyi tek tek yazma. "a quarter", "the majority" gibi ifadelerle grupla; sadece seçilmiş, dikkat çeken sayıları rakamla ver. 8 dilimin 8'ini de sayıyla dökmek listeye benzer ve Coherence puanını düşürür.
Görselde iki pasta varsa (genellikle iki farklı yıl), artık iki iş yaparsın: her yılın dilimlerini betimlersin ve yıllar arasındaki değişimi ifade edersin. Çubuk grafikteki artış/azalış fiilleri burada da geçerlidir, ancak öznen bir oran olur.
| İşlev | İngilizce kalıp |
|---|---|
| Zaman çerçevesi | over the period / between 2005 and 2020 / during this time |
| Artış | rose / increased / grew / climbed (to) |
| Azalış | fell / declined / dropped / decreased (to) |
| Geçme / yer değiştirme | overtook / surpassed / replaced X as the largest |
| Değişmezlik | remained stable / stayed the same / was unchanged |
| Değişimin boyutu | a sharp / steady / slight rise; doubled; halved |
İpucu: İki pasta karşılaştırırken "whereas", "while", "by contrast" bağlaçları altın değerindedir: Cars accounted for 20% in 2005, whereas by 2020 this figure had doubled to 40%. Bu tür karşılaştırma cümleleri hem Coherence hem Grammar için yüksek not getirir.
Soru: The two pie charts below show the proportion of household energy consumption by source in a European country in 2000 and 2020. Summarise the information by selecting and reporting the main features, and make comparisons where relevant.
| Energy source | 2000 | 2020 |
|---|---|---|
| Gas | 45% | 30% |
| Oil | 25% | 15% |
| Coal | 20% | 10% |
| Renewables | 10% | 45% |
Aşağıdaki model 4 paragraf ve yaklaşık 190 kelimedir. Paragraf etiketlerine dikkat et.
Introduction
The two pie charts compare the share of household energy consumption generated by four different sources — gas, oil, coal and renewables — in a European country in the years 2000 and 2020.
Overview
Overall, gas provided the largest share of energy at the start of the period, but by the end renewables had grown to become the dominant source. Meanwhile, all three fossil fuels lost considerable ground over these two decades, marking a clear shift in the country's energy mix.
Detail 1
In 2000, gas dominated the mix, accounting for almost half of all consumption at 45%. Oil and coal followed some way behind, together making up a quarter and a fifth of the total respectively, while renewables represented only a marginal 10% and therefore formed the smallest slice.
Detail 2
By 2020, however, the picture had reversed dramatically. Renewables surged to 45%, overtaking gas to claim the largest share, whereas gas itself fell to 30%. Both oil and coal were roughly halved over the period, dropping to 15% and 10% respectively, which left them as the two smallest contributors to household energy.
Türkçe analiz: Introduction soruyu birebir kopyalamaz; "proportion" yerine "share", "consumption by source" yapısı yeniden dizilmiştir. Overview'da tek bir sayı yoktur — sadece baskın kaynağın gaz'dan renewables'a geçişi ve fosil yakıtların gerilemesi verilir; bu, iki-pasta sorusunun kalbidir. Detay paragraflarında fiil tekrarı yoktur (accounted for, making up, represented, surged, overtaking, fell, halved, dropping), oran dili kesirlerle zenginleştirilmiştir (almost half, a quarter, a fifth) ve değişim "whereas", "however", "by contrast" bağlaçlarıyla karşılaştırılmıştır. Hiçbir yerde neden ("çünkü çevre bilinci arttı") yoktur — Task 1'de yorum puanı düşürür.
Bu tuzaklardan kaçın:
Yazmadan önce ve sonra kontrol et:
Görselli, tam biçimlendirilmiş model için IELTS örnek sorular sayfasındaki Task 1 pasta grafiği örneğini incele.