Harita sorusunda ana beceri sayı okumak değil, değişimi anlatmaktır: neyin yıkıldığını, neyin inşa edildiğini ve nerede olduğunu edilgen çatı ve yön diliyle betimlersin.
IELTS Writing Task 1'de harita (map) sorusu iki farklı dönemi karşılaştırır ve senden bölgenin nasıl dönüştüğünü edilgen çatı ile anlatmanı ister. Bu sayfada 4 paragraflık yapıyı, değişim fiillerini ve yön dilini adım adım öğrenip görselli tam model ile pekiştireceksin.
Harita = değişim betimlemesi. Grafiklerin aksine sayı okumaz, bir bölgenin iki dönem arasında nasıl dönüştüğünü anlatırsın. Ana araçların: edilgen çatı (was built, was demolished, was replaced by), yön dili (to the north, in the centre, alongside) ve genel dönüşüm cümlesi (kırsaldan kentsele). 4 paragraf: Introduction – Overview – Detail 1 – Detail 2. Yorum yok, tahmin yok.
IELTS Writing Task 1'de harita (map) sorusu genellikle bir yerin (kasaba, sahil kenti, hastane, ada, kampüs) iki farklı zamandaki halini gösterir: örneğin 1990 ve günümüz. Senden istenen tek şey, bu iki dönem arasında neyin değiştiğini nesnel biçimde betimlemektir. Yorum yapmaz, sebep aramaz, "daha güzel olmuş" gibi görüş belirtmezsin.
Harita sorusunun diğer Task 1 tiplerinden en büyük farkı: sayı yoktur. Grafikte trend ve rakam okursun; haritada ise bir şeyin inşa edildiğini, yıkıldığını, yerinin değiştiğini ya da başka bir şeye dönüştürüldüğünü anlatırsın. Bu yüzden dilin kalbinde edilgen çatı ve yön/konum dili bulunur.
4 paragraf şablonu (her zaman aynı):
Metni bölgeye göre bölmek (kuzey/güney ya da nehir/sahil) kronolojiye göre bölmekten daha güçlü ve daha okunaklıdır. Toplam uzunluk 170-200 kelime olmalı; 150 kelimenin altı puan kırdırır.
Haritada değişimi yapan kişi belli olmadığı için ("belediye yaptı" demezsin) neredeyse her cümle edilgen (passive) kurulur: be + V3. "A new hotel was built" dersin, "They built a new hotel" demezsin. Aşağıdaki fiiller haritanın omurgasıdır; birini tekrar tekrar kullanmak yerine bunları çeşitlendir.
| Fiil (edilgen) | Anlam | Örnek cümle |
|---|---|---|
| was built / was constructed | inşa edildi | A new hotel was built near the shore. |
| was replaced by | yerini ... aldı | The farmland was replaced by a housing estate. |
| was demolished / was knocked down | yıkıldı | The old factory was demolished. |
| was converted into / was turned into | ...'e dönüştürüldü | The school was converted into a museum. |
| was expanded / was extended | genişletildi | The harbour was expanded to the east. |
| was relocated / was moved | başka yere taşındı | The car park was relocated to the north. |
| was cleared / was removed | temizlendi / kaldırıldı | The forest was cleared to make way for flats. |
| was widened | (yol) genişletildi | The narrow lane was widened into a main road. |
İki dönem = geçmiş zaman + past perfect. Değişimler tamamlanmış olduğu için genelde was/were + V3 kullanırsın; ikinci dönemi öncekiyle karşılaştırırken had been + V3 ile ince bir zaman katmanı ekleyebilirsin: "By the present day, the farmland had been converted into flats."
Faydalı kalıplar: to make way for ... ("...'e yer açmak için"), on the site of the old ... ("eski ...'nın yerinde"), in place of ... ("...'nın yerine").
Harita sorusunda okuyucunun neyin nerede olduğunu görmeden anlaması gerekir; bu yüzden her değişikliği bir konuma bağlaman şart. "A hotel was built" eksik kalır; "A hotel was built to the north of the river" tam olur. Yön ve konum ifadelerini serpiştirmek Coherence ve Lexical Resource puanını yükseltir.
| İfade | Anlam | Kullanım |
|---|---|---|
| to the north / south / east / west (of) | ...'nın kuzeyinde/güneyinde | A car park was added to the west of the town. |
| in the north-east / south-west | kuzeydoğuda / güneybatıda | Flats appeared in the south-west corner. |
| in the centre / in the middle of | merkezde / ortasında | A roundabout was built in the centre. |
| alongside / next to / adjacent to | ... boyunca / bitişiğinde | A path was laid alongside the river. |
| on the site of | ...'nın bulunduğu yerde | A gym stands on the site of the old market. |
| opposite / across from | karşısında | A hotel was built opposite the station. |
| surrounded by / bordered by | ile çevrili / sınırlı | The lake is now surrounded by trees. |
| in the top-left / bottom-right corner | sol üst / sağ alt köşede | A school appeared in the top-left corner. |
Altın kural: değişim fiili + yön dili birlikte gider. Her cümlede "ne oldu" (was built/demolished) ve "nerede" (to the north / alongside) sorularının ikisini de yanıtla. Bu ikili, harita cevabının tamamını taşır.
Aşağıdaki senaryo bir harita sorusunu yazıyla tarif eder; sonra Band 8+ bir model gelir. Gerçek sınavda iki resim olurdu, burada değişimleri metin olarak veriyoruz.
Soru senaryosu: The two maps below show the coastal village of Seaton in 1990 and in the present day.
1990: Nehrin kuzeyi tamamen tarım arazisi; sahil boyunca güneyde tek bir dar yol var. Doğuda limanın yanında birkaç ev kümelenmiş. Batıda geniş bir orman ve kıyıda küçük bir balıkçı iskelesi bulunuyor.
Günümüz: Kuzeydeki tarım arazisi temizlenip büyük bir konut sitesine dönüştürülmüş; dar sahil yolu ana yola genişletilmiş. Batıdaki orman kaldırılıp yerine otel ve otopark yapılmış; eski liman genişletilmiş ve doğusuna bir marina eklenmiş, balıkçı iskelesi tamamen kaldırılmış.
Introduction. The two maps illustrate the developments that took place in the coastal village of Seaton between 1990 and the present day.
Overview. Overall, the settlement was transformed from a small rural village into a busy tourist resort, as farmland and open fields were replaced by residential and commercial facilities, while transport links were considerably improved.
Detail 1. In 1990, the area to the north of the river was dominated by farmland, and a single road ran alongside the coast in the south. A small number of houses were clustered near the harbour in the east. By the present day, the farmland had been cleared and converted into a large housing estate, and the narrow coastal road had been widened into a main highway.
Detail 2. Meanwhile, several significant additions appeared in the west. The forest was demolished to make way for a hotel and a car park, which were built close to the shore. In addition, the old harbour was expanded and a marina was constructed to its east, whereas the fishing port that once stood there had been removed entirely.
Türkçe analiz. Model tam olarak 176 kelime ve dört net paragraftan oluşur. Dikkat edilecek noktalar:
1. Etken çatı kullanmak. "They built a hotel" ya da "The council demolished the forest" yanlış tondadır – haritada eylemi yapanı bilmezsin. Daima edilgen: "A hotel was built", "The forest was cleared".
2. Yön dilini atlamak. "A car park was added" okuyucuya yer söylemez. Her cümleye konum ekle: "A car park was added to the west, alongside the new hotel."
3. Sadece tek dönemi anlatmak. Bazı öğrenciler 1990'ı uzun uzun betimleyip günümüzü unutur (ya da tersi). Görev karşılaştırmadır: her bölge için "önce böyleydi, sonra şuna dönüştü" kalıbını kur.
4. Sayı ve tahmin uydurmak. Haritada mesafe, alan ya da nüfus verilmez; "the town grew by 40%" gibi cümleler kurma. Değişimi nitel anlat: considerably expanded, entirely removed, significantly developed.
5. Overview'ı detaya boğmak. Genel bakış tek büyük değişimi söyler; bina bina saymaz. Detayları Detail 1 ve Detail 2'ye sakla.
6. Değişmeyen unsuru abartmak. Nehir, sahil çizgisi gibi sabit kalan öğeler kısa bir cümlede belirtilir ("The river to the north remained unchanged"), ama paragraf dolduracak kadar uzatılmaz – puan değişimden gelir.
Yazmayı bitirdiğinde metnini bu listeyle denetle. Her madde "evet" olmalı.