True / False / Not GivenTrue / False / Not Given (ve Yes/No/Not Given)

Bu bölüm IELTS Academic Reading içindir; aynı mantık General Training için de geçerlidir.

True / False / Not Given, IELTS Reading'in en çok yanıltan soru tipidir. Bu sayfada altın kuralı, FALSE ile NOT GIVEN arasındaki kritik farkı ve çözümlü bir akademik örnekle adım adım stratejiyi öğreneceksin.

IELTSReadingTrue False Not GivenStrateji~16 dk

ReadingIfadeleri pasajla karşılaştırma; paraphrase tanıma

Altın kuralSadece pasaj; dış bilgi yok

ZorlukFALSE vs NOT GIVEN ayrımı

Konu Özeti

TRUE = ifade pasajdaki bilgiyle uyuşuyor.
FALSE = ifade pasajla çelişiyor (pasaj tersini söylüyor).
NOT GIVEN = pasaj bu bilgiyi vermiyor; ne doğrulanabilir ne çürütülebilir.
YES / NO / NOT GIVEN = aynı mantık, ama yazarın görüşü/iddiası için.
Sorular pasajda sırayla ilerler.
Cevabı sadece pasajdan ver; kendi bilgin, mantığın ve tahminin yasak.

True / False / Not Given soruları, sana bir dizi ifade (statement) verir ve her ifadenin pasajdaki bilgiye göre durumunu belirlemeni ister. Üç seçenek vardır ve tam olarak şu anlamlara gelir:

TRUE — Ifade, pasajdaki bilgiyle uyumludur; pasaj bunu doğrular.
FALSE — Ifade, pasajdaki bilgiyle çelişir; pasaj tam tersini söyler.
NOT GIVEN — Pasaj bu konuda bir şey söylemez; ifadeyi ne doğrulamak ne de çürütmek mümkündür.

Altın kural. Kararını yalnızca pasajdaki bilgiye dayandır. Konu hakkında gerçekte ne bildiğin, neyin mantıklı olduğu ya da neyin "herkesçe bilinen" olduğu hiç önemli değildir. IELTS burada senin dünya bilgini değil, metni okuma ve karşılaştırma beceresini ölçer.

Yes / No / Not Given soruları aynı üçlü mantığı kullanır; tek fark, karşılaştırdığın şeyin pasajdaki olgular değil, yazarın görüşü, iddiası veya bakış açısı olmasıdır:

YES — Ifade, yazarın görüşüyle uyuşuyor.
NO — Ifade, yazarın görüşüyle çelişiyor.
NOT GIVEN — Yazar bu konuda bir görüş belirtmemiş.

Yes/No/Not Given genellikle görüş (opinion) ve tartışma (argument) içeren pasajlarda; True/False/Not Given ise olgusal (factual) pasajlarda çıkar. Strateji ikisinde de aynıdır.

Neden zor? Çünkü bu soru tipi seni kendi mantığına güvenmemeye zorlar. Çoktan seçmeli bir soruda en azından seçenekler arasından eleme yaparsın; burada ise pasajda olmayan bir şeyi fark etmen — yani bir bilginin yokluğunu kanıtlaman — gerekir. Insan beyni boşlukları kendiliğinden doldurmaya, tanıdık kalıpları "doğru" varsaymaya eğilimlidir. IELTS tam olarak bu eğilimi test eder. Bu yüzden en yüksek puanlı adaylar bile en çok bu tipte hata yapar; disiplinli bir yöntem olmadan sezgi seni yanıltır.

Çeviri notu. Cevap kağıdına tam olarak TRUE / FALSE / NOT GIVEN (veya YES / NO / NOT GIVEN) yaz. "T", "F", "NG" gibi kısaltmalar bazı formlarda kabul edilir ama tam kelimeyi yazmak en güvenlisidir. Türkçe yazma; harflerin talimatına birebir uy.

True / False / Not Given questions give you a series of statements and ask you to decide the status of each one against the information in the passage. There are three options, and they mean exactly this:

TRUE — The statement agrees with the information in the passage; the passage confirms it.
FALSE — The statement contradicts the information in the passage; the passage says the exact opposite.
NOT GIVEN — The passage says nothing on this point; it is possible neither to confirm nor to refute the statement.

The golden rule. Base your decision solely on the information in the passage. What you actually know about the topic, what is logical, or what is "common knowledge" does not matter at all. Here IELTS measures not your world knowledge but your skill in reading and comparing the text.

Yes / No / Not Given questions use the same three-way logic; the only difference is that what you compare is not the facts in the passage but the writer's opinion, claim or point of view:

YES — The statement agrees with the writer's opinion.
NO — The statement contradicts the writer's opinion.
NOT GIVEN — The writer states no opinion on this point.

Yes/No/Not Given usually appears in passages that contain opinion and argument; True/False/Not Given appears in factual passages. The strategy is the same for both.

Why is it hard? Because this question type forces you not to trust your own reasoning. In a multiple-choice question you can at least eliminate among the options; here you have to notice something that is not in the passage — that is, to prove the absence of a piece of information. The human brain tends to fill gaps by itself and to assume familiar patterns are "true". IELTS tests exactly this tendency. That is why even the highest-scoring candidates make the most mistakes on this type; without a disciplined method, intuition misleads you.

A note on writing. Write exactly TRUE / FALSE / NOT GIVEN (or YES / NO / NOT GIVEN) on the answer sheet. Abbreviations like "T", "F", "NG" are accepted on some forms, but writing the full word is safest. Do not write in Turkish; follow the letter of the instruction.

Bu soru tipini panik yapmadan, adım adım çöz. Aşağıdaki sıra Band 8 adaylarının kullandığı sistemdir:

Ifadeyi dikkatle oku ve anahtar kelimeleri belirle. Özel isimler, sayılar, tarihler, yer adları gibi "taranabilir" kelimeleri; bir de ifadenin anlamını taşıyan anahtar fiil/sıfatları işaretle.
Sorular sırayla ilerler. 1. ifadenin cevabı, pasajın başlarında; sonraki ifadelerin cevabı daha aşağıda olur. Bu yüzden her ifade için tüm pasajı baştan taramana gerek yok; bir önceki cevabın bulunduğu yerden devam et.
Ilgili yeri tara (scan), sonra o cümleyi yavaş oku. Anahtar kelimeleri (veya eş anlamlılarını) pasajda bul; bulduğun yerdeki 1-2 cümleyi dikkatle oku.
Ifadeyi pasajla birebir karşılaştır. Pasajdaki cümle ifadenin tamamını mı destekliyor? Ifadedeki her bilgi parçası pasajda var mı? Bir kısmı bile eşleşmiyorsa dikkatli ol.
Paraphrase / eş anlam kontrolü yap. IELTS neredeyse hiçbir zaman aynı kelimeleri kullanmaz. rise → increase, difficult → challenging, most → the majority gibi. Kelime avı yapma; anlamı eşleştir.
Üç karara göre ele: Pasaj ifadeyi doğruluyorsa TRUE; açıkça çelişiyorsa FALSE; ilgili yeri bulamıyorsan veya bilgi kısmen eksikse NOT GIVEN.

Zaman tuzağı. Bir ifadenin cevabını 60-90 saniyede bulamıyorsan büyük olasılıkla NOT GIVEN'dır. Bilgiyi pasajda "aramaya devam edip" duran adaylar, aslında orada olmayan bir bilgiyi kovaladıkları için zaman kaybeder. Bulamadığın bilgi çoğu zaman verilmemiş bilgidir.

Anahtar kelime ayrımı. Bir ifadede iki tür kelime vardır: (1) Sabit kelimeler — özel isimler, sayılar, tarihler, teknik terimler; bunlar pasajda genellikle aynen geçer ve harika birer "çapa"dır, onları tarayarak ilgili yeri hızla bulursun. (2) Esnek kelimeler — sıradan fiil ve sıfatlar; bunlar pasajda kesinlikle eş anlamlılarıyla değiştirilir. Stratejin: sabit kelimeyle yeri bul, esnek kelimenin anlamıyla kararı ver.

Karar verirken tüm ifadeyi tek bir bütün olarak değil, parçalarına ayırarak düşün. Örneğin "The new bridge was built in 1998 and remains the longest in the country" ifadesi üç iddia içerir: köprü yeni mi, 1998'de mi yapıldı, hâlâ ülkenin en uzunu mu? Pasaj bunlardan birini bile doğrulamıyor ya da çürütüyorsa, cevap değişir. Her parçayı ayrı ayrı pasajla eşleştir.

Solve this question type step by step, without panicking. The order below is the system Band 8 candidates use:

Read the statement carefully and identify the keywords. Mark the "scannable" words — proper nouns, numbers, dates, place names — and also the key verbs/adjectives that carry the meaning of the statement.
The questions go in order. The answer to statement 1 is near the start of the passage; the answers to later statements are further down. So you do not need to scan the whole passage from the top for each statement; continue from where you found the previous answer.
Scan the relevant place, then read that sentence slowly. Find the keywords (or their synonyms) in the passage; read the 1-2 sentences at the place you found carefully.
Compare the statement with the passage point by point. Does the passage sentence support the whole statement? Is every piece of information in the statement present in the passage? If even part of it does not match, be careful.
Check for paraphrase / synonyms. IELTS almost never uses the same words. Such as rise → increase, difficult → challenging, most → the majority. Do not hunt for words; match the meaning.
Sort by the three decisions: if the passage confirms the statement, TRUE; if it clearly contradicts it, FALSE; if you cannot find the relevant place or the information is partly missing, NOT GIVEN.

The time trap. If you cannot find the answer to a statement within 60-90 seconds, it is most likely NOT GIVEN. Candidates who keep "searching on" in the passage lose time because they are chasing information that is not actually there. The information you cannot find is often information that was never given.

Distinguishing keywords. A statement has two kinds of words: (1) Fixed words — proper nouns, numbers, dates, technical terms; these usually appear in the passage unchanged and make great "anchors", so by scanning for them you quickly find the relevant place. (2) Flexible words — ordinary verbs and adjectives; these will certainly be replaced by synonyms in the passage. Your strategy: find the place with the fixed word, make the decision with the meaning of the flexible word.

When deciding, think of the whole statement not as a single block but by breaking it into parts. For example, the statement "The new bridge was built in 1998 and remains the longest in the country" contains three claims: is the bridge new, was it built in 1998, is it still the longest in the country? If the passage fails to confirm or actually refutes even one of these, the answer changes. Match each part with the passage separately.

Bu ayrım, tüm soru tipinin kalbidir ve en çok puan kaybettiren yerdir. Ikisini şöyle ayır:

FALSE — Pasaj, ifadenin söylediğinin tersini açıkça söyler. Pasajda ifadeyle çelişen somut bir bilgi vardır.
NOT GIVEN — Pasaj o konuya hiç girmez ya da eksik girer. Çelişecek bir bilgi yoktur; bilgi basitçe orada değildir.

Basit test. Kendine sor: "Pasajda, bu ifadenin yanlış olduğunu kanıtlayan bir cümle var mı?" Varsa FALSE. Yoksa — yani ifade doğru da olabilir, yanlış da, pasaj karar vermeni sağlamıyorsa — NOT GIVEN.

Pasajda ne var?	Ifadeyle ilişkisi	Karar
Aynı bilgi, farklı kelimelerle (paraphrase)	Doğruluyor	TRUE
Zıt bilgi (“X arttı” derken ifade “X azaldı” diyor)	Çelişiyor	FALSE
Konuya hiç değinilmemiş	Ilgisiz / sessiz	NOT GIVEN
Konunun bir kısmı var, ifadenin iddiası yok	Eksik	NOT GIVEN

Tuzak kelimelere dikkat. Ifadedeki aşırı genelleme sözcükleri (all, only, always, never, the first, the most, exclusively) çoğu zaman FALSE'a işaret eder. Çünkü pasaj “bazı” (some) veya “genellikle” (usually) derken, ifade “hepsi/her zaman” diyerek anlamı aşırıya taşır. Bir kelime bile iddiayı değiştirir.

Örnek. Pasaj: “Many scientists believe the theory is correct.” Ifade: “All scientists believe the theory is correct.” — Pasaj “many” (birçok) diyor, ifade “all” (hepsi) diyor. Bu doğrudan bir çelişkidir → FALSE. Ama ifade “Some scientists doubt the theory” olsaydı ve pasaj kuşkudan hiç söz etmeseydi → NOT GIVEN olurdu.

Karşılaştırma ve gelecek zaman tuzağı. Ifadede bir kıyaslama (bigger than, more effective than) ya da bir öngörü/gelecek (will, is likely to) varsa çok dikkatli ol. Pasaj iki şeyden ikisini de olumlu anlatmış ama aralarında bir kıyas yapmamışsa, kıyas iddiası NOT GIVEN'dır. Aynı şekilde pasaj bir şeyin "şu an" durumunu anlatıp geleceğine dair bir şey söylemiyorsa, ifadedeki gelecek iddiası da NOT GIVEN'dır. Bunlar en sinsi NOT GIVEN kalıplarıdır.

This distinction is the heart of the whole question type and the place that loses the most marks. Tell them apart like this:

FALSE — The passage clearly says the opposite of what the statement says. There is concrete information in the passage that contradicts the statement.
NOT GIVEN — The passage does not touch the topic at all, or touches it incompletely. There is no information to contradict; the information simply is not there.

A simple test. Ask yourself: "Is there a sentence in the passage that proves this statement false?" If yes, FALSE. If not — that is, if the statement could be either true or false and the passage does not let you decide — NOT GIVEN.

What is in the passage?	Relation to the statement	Decision
The same information, in different words (paraphrase)	Confirms it	TRUE
Opposite information (it says “X increased” while the statement says “X decreased”)	Contradicts it	FALSE
The topic is never mentioned	Irrelevant / silent	NOT GIVEN
Part of the topic is there, but not the statement's claim	Incomplete	NOT GIVEN

Watch out for trap words. Over-generalising words in the statement (all, only, always, never, the first, the most, exclusively) often point to FALSE. Because while the passage says “some” (some) or “usually” (usually), the statement pushes the meaning too far by saying “all/always”. Even a single word changes the claim.

Example. Passage: “Many scientists believe the theory is correct.” Statement: “All scientists believe the theory is correct.” — the passage says “many”, the statement says “all”. This is a direct contradiction → FALSE. But if the statement were "Some scientists doubt the theory" and the passage never mentioned doubt → it would be NOT GIVEN.

The comparison and future-tense trap. If the statement contains a comparison (bigger than, more effective than) or a prediction/future (will, is likely to), be very careful. If the passage describes both of two things positively but does not make a comparison between them, the comparison claim is NOT GIVEN. Likewise, if the passage describes the "current" state of something but says nothing about its future, the future claim in the statement is also NOT GIVEN. These are the most insidious NOT GIVEN patterns.

Aşağıdaki kısa akademik pasajı oku, sonra beş ifadeyi tek tek çöz. Her ifadenin altında adım adım Türkçe çözüm ve kanıt cümlesi var.

Pasaj.

The Arctic tern undertakes the longest known migration of any animal. Each year, these seabirds travel from their breeding grounds in the Arctic to the Antarctic and back, a round trip that can exceed 70,000 kilometres. Researchers once assumed the birds followed a straight route, but tracking studies published in 2010 revealed that terns actually take a winding, S-shaped path across the Atlantic Ocean. This detour, though longer in distance, allows the birds to exploit prevailing wind systems and thus conserve energy. The terns pause several times during the journey to feed, resting on the ocean surface. Because they experience two summers each year — one in each hemisphere — Arctic terns see more daylight than any other creature on Earth.

1. The Arctic tern migrates farther than any other animal.

TRUE. Pasajın ilk cümlesi bunu doğrudan doğruluyor: “the longest known migration of any animal.” Ifadedeki “migrates farther than any other animal”, pasajdaki “longest migration of any animal” ifadesinin paraphrase'idir. Anlam birebir örtüşüyor → TRUE.

2. Scientists correctly predicted the route of the terns before 2010.

FALSE. Pasaj şöyle diyor: “Researchers once assumed the birds followed a straight route, but tracking studies... revealed that terns actually take a winding, S-shaped path.” Yani bilim insanlarının önceki tahmini (düz rota) yanlış çıktı. Ifade “doğru tahmin ettiler” diyor; pasaj tam tersini söylüyor → FALSE. (NOT GIVEN değil, çünkü pasaj tahmini çürüten somut bilgi veriyor.)

3. The S-shaped route is shorter than a straight path would be.

FALSE. Pasaj: “This detour, though longer in distance, allows the birds to...” S-şeklindeki rota daha uzundur (“longer in distance”), sadece enerji açısından avantajlıdır. Ifade “daha kısa” diyor; pasaj “daha uzun” diyor → doğrudan çelişki → FALSE.

4. Arctic terns build their nests on the ocean surface.

NOT GIVEN. Pasaj, kuşların yolculukta “resting on the ocean surface” (okyanus yüzeyinde dinlendiğini) söylüyor — ama bu dinlenme, yuva yapma değil. Kuşların nerede yuva (nest) yaptığına dair hiçbir bilgi verilmiyor; yalnızca üreme alanlarının Arktik'te olduğu söyleniyor. Yuvanın yeri konusunda pasaj sessiz → NOT GIVEN. (Yüzeyde dinlenme cümlesini yuvayla karıştırmak klasik tuzaktır.)

5. Arctic terns experience more daylight than any other animal.

TRUE. Son cümle bunu açıkça doğruluyor: “Arctic terns see more daylight than any other creature on Earth.” Ifadedeki “animal”, pasajdaki “creature” ile eşdeğer; “more daylight than any other” ifadesi birebir aynı iddiadır → TRUE.

Ders çıkarımı: 2 ve 3 numarada pasaj iddiayı çürüten bilgi verdiği için FALSE; 4 numarada pasaj konuya hiç girmediği için NOT GIVEN. Fark, çelişen kanıtın var olup olmamasıdır.

Read the short academic passage below, then solve the five statements one by one. Under each statement there is a step-by-step solution and the evidence sentence.

Passage.

1. The Arctic tern migrates farther than any other animal.

TRUE. The first sentence of the passage directly confirms this: “the longest known migration of any animal.” The statement's “migrates farther than any other animal” is a paraphrase of the passage's “longest migration of any animal”. The meaning matches exactly → TRUE.

2. Scientists correctly predicted the route of the terns before 2010.

FALSE. The passage says: “Researchers once assumed the birds followed a straight route, but tracking studies... revealed that terns actually take a winding, S-shaped path.” In other words, the scientists' earlier prediction (a straight route) turned out to be wrong. The statement says they "predicted correctly"; the passage says the exact opposite → FALSE. (Not NOT GIVEN, because the passage gives concrete information that refutes the prediction.)

3. The S-shaped route is shorter than a straight path would be.

FALSE. Passage: “This detour, though longer in distance, allows the birds to...” The S-shaped route is longer (“longer in distance”), only advantageous in terms of energy. The statement says "shorter"; the passage says "longer" → a direct contradiction → FALSE.

4. Arctic terns build their nests on the ocean surface.

NOT GIVEN. The passage says the birds are “resting on the ocean surface” during the journey — but this is resting, not nest-building. No information is given about where the birds build their nests; it is only said that their breeding grounds are in the Arctic. The passage is silent about the location of the nest → NOT GIVEN. (Confusing the resting-on-the-surface sentence with nesting is a classic trap.)

5. Arctic terns experience more daylight than any other animal.

TRUE. The last sentence clearly confirms it: “Arctic terns see more daylight than any other creature on Earth.” The statement's “animal” is equivalent to the passage's “creature”; "more daylight than any other" is exactly the same claim → TRUE.

Takeaway: In 2 and 3 the answer is FALSE because the passage gives information that refutes the claim; in 4 it is NOT GIVEN because the passage never touches the topic. The difference is whether contradicting evidence exists.

1. Dış bilgiyle karar vermek. “Bunu zaten biliyorum, doğrudur” deme. Ifade dünyada doğru olabilir ama pasaj bunu söylemiyorsa cevap NOT GIVEN'dır. Beynindeki bilgiyi değil, sayfadaki metni oku.

2. FALSE ile NOT GIVEN'ı karıştırmak. En yaygın hata. Emin olmadığında kendine sor: “Pasajda bu ifadeyi çürüten bir cümle var mı?” Yoksa NOT GIVEN'dır; “hissen” yanlış olduğu için FALSE deme.

3. Kısmen eşleşmeye TRUE demek. Ifadenin bir kısmı pasajla uyuşup diğer kısmı uyuşmuyorsa cevap TRUE değildir. Ifadedeki her unsur desteklenmelidir. Bir detay bile eklenmişse (örn. ifade “yüzde 50 arttı” derken pasaj sadece “arttı” diyorsa) o ekstra bilgi NOT GIVEN yapar.

4. Aşırı genelleme kelimelerini kaçırmak. all, only, always, never, the first, exclusively gibi kelimeler ifadeyi pasajdan güçlü kılabilir. Pasaj “bazı” derken ifade “hepsi” diyorsa FALSE'tur.

5. Kelime avına takılmak. Aynı kelimeyi pasajda görünce hemen TRUE deme; IELTS bu kelimeyi kasıtlı olarak farklı bir bağlamda kullanmış olabilir. Anlamı eşleştir, kelimeyi değil.

6. Sıralamayı yok saymak. Sorular pasajda sırayla gelir. 4. ifadeyi pasajın başında ararken zaman kaybetme; cevap muhtemelen 3. ile 5. ifadenin cevapları arasındaki bölgededir.

Cevap vermeden önce her ifade için:

Ifadedeki anahtar kelimeleri (isim, sayı, tarih + anlam fiili) belirledim mi?
Pasajda ilgili bölgeyi buldum mu? (Bulamadıysam güçlü NOT GIVEN adayı.)
Paraphrase / eş anlam olabileceğini hesaba kattım mı? (Kelime avı yapmadım.)
Ifadenin tamamı pasajda destekleniyor mu, yoksa bir kısmı mı?
Çelişki varsa: pasajda ifadeyi çürüten somut cümle var mı? (Varsa FALSE, yoksa NOT GIVEN.)
Aşırı genelleme kelimeleri (all, only, always) iddiayı değiştiriyor mu?
Kararımı yalnızca pasaja mı dayandırdım; dış bilgi karışmadı mı?
Cevabı doğru formatta yazdım mı? (TRUE / FALSE / NOT GIVEN — tam kelime.)

Son hatırlatma. Boş bırakma. Emin değilsen bile bir cevap yaz; yanlış cevap puan düşürmez. Üç ifade FALSE, iki ifade NOT GIVEN gibi bir dağılım normaldir — “çok fazla NOT GIVEN oldu” diye kendini ikinci kez sorgulama; her ifadeyi bağımsız değerlendir.