Text Type RehberiIB English B › Rapor
Professional

Rapor

Rapor (report), bir konuyu inceleyip bulguları düzenli başlıklar altında sunan ve öneriyle biten, nesnel ve işlevsel bir yazı türüdür. IB English B'de sık istenir çünkü net bir yapı (başlık + alt başlıklar), nesnel üçüncü şahıs dili ve veriye dayalı öneri bir arada beklenir.

Amaç
İnceleme, bulgu sunma, öneri
Okur
Yetkili / komite
Register
Nesnel, resmî
Kişi
Üçüncü şahıs · kişisel olmayan
Report · yerleşim
Başlık
To · From · Date
Giriş
Bulgular (alt başlıklı)
Sonuç & öneriler

Rapor iskeleti: başlık, To · From · Date künyesi, alt başlıklı bulgular ve öneriler bölümü türü ele verir.

1Nedir & ne zaman kullanılır?

Türü tanı: sınavda bir metnin rapor olduğunu ilk saniyede anlamalısın.

Rapor, bir durumu ya da sorunu inceleyip bulguları düzenli biçimde sunan ve genellikle bir öneriyle kapanan resmî bir yazıdır. Bloğun ya da denemenin aksine kişisel görüş öne çıkmaz: rapor nesneldir, üçüncü şahısla yazılır ve kanıta dayanır. En belirgin özelliği görünür yapısıdır — büyük harfli bir başlık, To/From/Date/Subject üst bloğu ve Introduction · Findings · Recommendations · Conclusion gibi alt başlıklar. Bulgular sık sık madde işaretleri, sayılar ya da yüzdelerle desteklenir.

IB English B görevlerinde rapor şu bağlamlarda çıkar: bir etkinliğin ya da tesisin değerlendirilmesi, bir anketin sonuçlarının aktarılması, bir sorunun araştırılıp çözüm önerilmesi, bir gezi ya da projenin sonrasında hazırlanan değerlendirme. Görev genellikle raporu kimin istediğini ve amacını verir; sen de girişte bu amacı ve bilgiyi nasıl topladığını belirtir, ardından bulguları tarafsızca sıralarsın.

Rapor, sınıf dışında en yaygın kullanılan meslek türlerinden biridir: anglofon çalışma hayatında yönetim kuruluna sunulan yıllık faaliyet raporu, bir sivil toplum kuruluşunun saha araştırması, bir belediyenin çevre denetimi ya da bir okulun teftiş raporu hep aynı nesnel-yapısal mantıkla yazılır. Bu yüzden IB English B'nin temalarıyla doğrudan kesişir: sharing the planet (atık, geri dönüşüm, kaynak kullanımı denetimleri), social organization (okul ve topluluk hizmetlerinin değerlendirilmesi) ve science and technology (dijital araçların ya da bir sistemin etkisinin ölçülmesi) başlıkları raporla incelenmeye çok uygundur. Türü bu gerçek bağlamda görmek, neden kişisel görüşün değil kanıtın öne çıktığını anlamanı sağlar.

2Kurallar & konvansiyonlar

Bir metni "rapor" yapan yapısal ve dilsel özellikler.

Yapı

  • Başlık — büyük harfli, konuyu belirtir
  • Üst blok — To / From / Date / Subject
  • Introduction — amaç + yöntem
  • Findings — bulgular (alt başlıklara bölünebilir)
  • Recommendations + Conclusion — öneri + özet

Ses & register

  • Nesnel, üçüncü şahıs — "I" öne çıkmaz
  • Resmî; duygu ve abartı yok
  • Edilgen çatı — "It was found that…"
  • Kanıta dayalı; iddia değil bulgu

Dil özellikleri

  • Aktarım fiilleri — revealed, indicated, showed
  • Sayısal veri — 68%, one third, the majority
  • Öneri dili — it is recommended that…
  • Resmî bağlaçlar: therefore, in addition
  • Açık, ölçülü, kısa cümleler

Biçim & öğeler

  • Alt başlıklarla bölümleme
  • Madde işaretli / numaralı listeler
  • Veri özeti (yüzde, oran, sayı)

3Neleri mutlaka uygulamalısın?

Sınavda rapor yazarken bu maddeler puanı doğrudan etkiler.

Başlık + To/From/Date/Subject bloğu koy — biçim tanınır olsun.
Alt başlıklar kullan: Introduction · Findings · Recommendations · Conclusion.
Nesnel üçüncü şahıs ve edilgen çatıyla yaz; kişisel duyguyu bırak.
Bulguları veri ve madde işaretiyle destekle.
Girişte amacı ve yöntemi (nasıl bilgi topladığını) belirt.
Öneri ile kapat: bulgulardan çıkan somut tavsiyeler.

4Açıklamalı örnek

Özgün örnek rapor. Sağdaki numaralı kartlar her konvansiyonun metinde nerede olduğunu gösterir. Seviyene göre seç:

REPORT ON THE SCHOOL CANTEEN FACILITIES1

To: Mr J. Okafor, Head Teacher
From: The Student Council Representative
Date: 12 August 2026
Subject: The state of the canteen and recommendations for improvement2

Introduction3
The purpose of this report is to assess the current condition of the school canteen and to recommend practical improvements. The information presented was gathered through a written survey completed by 120 students and through direct observation carried out over one week. The findings, together with a set of recommendations, are set out below.

Findings4
The survey and observation revealed several areas of concern:

• 68% of students described the time spent queuing as too long.5
• Only one third felt that the menu offered enough healthy choices.
• A large number of respondents reported that seating was insufficient during the second lunch period.

Observation confirmed these results. Queues regularly exceeded fifteen minutes, and vegetarian dishes were frequently unavailable after midday. It was also noted that many students chose to eat outside the canteen because no free tables could be found.

Recommendations6
In the light of these findings, it is recommended that a second serving point be opened to reduce waiting times, that the menu be expanded to include a wider range of balanced meals, and that additional tables be installed to increase seating capacity.

Conclusion7
Although the canteen currently meets the basic needs of students, the evidence shows that clear improvements are necessary. If the measures outlined above were introduced, the daily experience of the majority of students would be considerably improved.

1Büyük harfli başlık

Konuyu tek bakışta veren, biçimi tanıtan başlık. Title in capitals.

2Üst blok

To / From / Date / Subject — raporun kimliği. Header block.

3Introduction

Amaç + yöntem: bilgi nasıl toplandı? Introduction: purpose & method.

4Findings alt başlığı

Nesnel bulgular ayrı başlık altında. Findings sub-heading.

5Sayısal veri + madde

Yüzde ve madde işaretiyle kanıt. Data and bullet points.

6Recommendations

Bulgudan çıkan somut, edilgen öneriler. Itemised recommendations.

7Conclusion

Nesnel özet; öneriyle kapanış. Objective conclusion.

5Bu türe özgü dil & kalıplar

Bulgu aktarma, veri sunma ve öneri dili — hazır kalıp bankası. İngilizceyi olduğu gibi kullan, işlevini Türkçe hatırla.

Amaç & yöntem — girişte raporu çerçeveleyen dil:

Bulgu aktarma — nesnel, edilgen ağırlıklı dil:

Veri & oran — sayısal kanıt dili:

Öneri & kapanış — bulgudan tavsiyeye geçiş:

6Sık yapılan hatalar

Rapor yazarken en çok puan kaybettiren tuzaklar ve düzeltmeleri.

Hata 1 · Kişisel ses

"I think the canteen is bad" gibi birinci şahıs görüş; rapor öznel bir denemeye dönüşür.

Düzeltme

Nesnel üçüncü şahıs ve edilgen kullan: "It was found that many students were dissatisfied."

Hata 2 · Yapısız akış

Alt başlık ve künye olmadan, düz paragraflarla yazmak; okur bilgiyi tarayamaz.

Düzeltme

Başlık + To/From/Date/Subject bloğu + Introduction · Findings · Recommendations · Conclusion alt başlıkları koy.

Hata 3 · Kanıtsız iddia

"Everyone hates the queue" gibi ölçüsüz, veriye dayanmayan genellemeler.

Düzeltme

Yüzde, oran ya da gözlemle destekle: "68% described the queue as too long."

Hata 4 · Öneri unutmak

Bulguları sıralayıp somut bir tavsiyeye bağlamamak; rapor eksik kalır.

Düzeltme

Ayrı bir Recommendations bölümüyle, bulgudan çıkan uygulanabilir adımları ver.

Hata 5 · Duygusal dil

"a terrible, disgusting mess" gibi abartılı sıfatlar nesnelliği bozar.

Düzeltme

Ölçülü, betimleyici dil kullan: "conditions were found to be unsatisfactory."

7SL ↔ HL farkı

Aynı tür, farklı olgunluk beklentisi.

SL'de tek bir Findings bölümü, birkaç madde ve net bir öneri yeterlidir. HL'de ise bulgular temalı alt başlıklara ayrılır (örneğin General findings · Contamination of recycling · Awareness and attitudes), veri daha zengin ve karşılaştırmalı sunulur (tonaj, yıllar arası değişim, örneklem oranları) ve rapor yalnızca "ne bulundu" demekle kalmayıp nedenini yorumlar: "largely because of confusion rather than indifference." Dil de daha nüanslıdır; notably, in fact, this suggests that gibi bağlaçlarla bulgular arasında ilişki kurulur. Kısacası SL bilgiyi düzenli aktarır; HL bilgiyi düzenler, tartar ve anlamlandırır. HL raporunda ayrıca kapsam cümlesi ("Its scope is limited to the main teaching buildings") ve yöntemin sınırlarına dair kısa bir farkındalık, değerlendirenin gözünde olgunluk işareti sayılır; bu küçük eklemeler, aynı bulguyu daha güvenilir kılar.

"SL bulguyu sunar; HL bulguyu yorumlar. Fark, alt başlıklardaki katmanlaşma ve verinin nedenine inen analizdir.

8Hızlı şablon

Sınavda bu iskeleti doldur — biçimi garantiler.

Başlık
REPORT ON… — büyük harfli, konuyu belirtir
Üst blok
To · From · Date · Subject
Introduction
Amaç + yöntem (bilgi nasıl toplandı)
Findings
Nesnel bulgular · veri · madde işaretleri (alt başlıklar)
Öneri + sonuç
Recommendations (it is recommended…) + Conclusion
← Tüm metin türleri Rapor yazmayı dene →