Text Type RehberiIB English B › Öneri / Teklif
Professional

Öneri / Teklif

Öneri/teklif (proposal), bir değişiklik ya da etkinlik fikrini bir karar vericiye sunup onay istemeye yönelik, ikna edici ve resmî bir yazı türüdür. IB English B'de sık istenir çünkü net bir yapı (aims/plan/benefits), ikna edici ama resmî ton ve fayda odaklı bir onay çağrısı bir arada beklenir.

Amaç
İkna, öneri sunma, onay isteme
Okur
Karar verici / yetkili
Register
İkna edici, resmî
Kişi
Birinci (I/we) · resmî
Proposal · yerleşim
Başlık
Giriş (sorun)
Öneri / Plan
Faydalar
Kapanış (onay ricası)

Öneri iskeleti: sorun girişinden plana, faydalara ve onay ricasıyla biten ikna yapısı türü ele verir.

1Nedir & ne zaman kullanılır?

Türü tanı: sınavda bir metnin öneri/teklif olduğunu ilk saniyede anlamalısın.

Öneri (proposal), bir sorunu ya da fırsatı ele alıp somut bir eylem öneren ve bunun için onay isteyen resmî bir yazıdır. Rapordan farkı, yalnızca bulguları aktarmakla kalmayıp ileriye dönük bir plan sunması ve okuru ikna etmesidir. Bloğun kişisel sesinin aksine ton resmîdir, ama denemenin tartışmasından farklı olarak amaç açıkça "evet" dedirtmektir. En belirgin özelliği yapısıdır: bir başlık ve Introduction · Aims · Proposed plan · Benefits · Conclusion gibi alt başlıklar; dil would ve will ile kurulan koşullu, gelecek yönelimli cümlelerle örülür.

IB English B görevlerinde öneri şu bağlamlarda çıkar: bir etkinlik ya da kulüp önerme, bir uygulamada değişiklik isteme, bir mekân ya da hizmeti iyileştirme teklifi, bir proje için kaynak ya da izin talebi. Görev genellikle öneriyi kime sunduğunu ve amacını verir; sen de planı somutlaştırır, faydaları öne çıkarır ve okuru onaya davet ederek kaparsın.

Öneri, akademik ödevin ötesinde gerçek bir iş ve toplum türüdür: anglofon ülkelerde bir belediye meclisine sunulan mahalle projesi, bir şirkete verilen business proposal, bir üniversiteye yapılan araştırma başvurusu ya da bir sivil topluma sunulan hibe talebi hep bu kalıpla yazılır. Bu yüzden IB English B'nin temalarıyla doğrudan örtüşür: social organization (okul kulüpleri, gönüllülük), sharing the planet (sürdürülebilirlik ve çevre projeleri) ve human ingenuity (teknoloji ve yenilik önerileri) başlıklarında öğrenciden çoğu zaman somut bir değişiklik önermesi ve gerekçelendirmesi istenir. Türü gerçek bağlamında düşünmek, tonunu ve amacını doğru ayarlamana yardım eder.

2Kurallar & konvansiyonlar

Bir metni "öneri" yapan yapısal ve dilsel özellikler.

Yapı

  • Başlık — Proposal for… biçiminde
  • Introduction — sorun/fırsat + amaç
  • Aims — hedefler (madde olabilir)
  • Proposed plan — somut, adımlı plan
  • Benefits + Conclusion — fayda + onay çağrısı

Ses & register

  • İkna edici ama resmî ton
  • Güven veren, olumlu dil; abartıdan uzak
  • would / will ile koşullu-gelecek anlatım
  • Kibar kararlılık: net bir talep

Dil özellikleri

  • Fayda dili — would benefit, would improve
  • Modal fiiller — would, will, could
  • Amaç kalıpları — The aim is to…
  • Resmî bağlaçlar: moreover, in addition
  • Onay çağrısı — I would ask you to approve…

Biçim & öğeler

  • Alt başlıklarla bölümleme
  • Hedef/plan için madde işaretleri
  • Kapanışta net onay/karar çağrısı

3Neleri mutlaka uygulamalısın?

Sınavda öneri yazarken bu maddeler puanı doğrudan etkiler.

Başlık + alt başlıklar koy: Introduction · Aims · Proposed plan · Benefits · Conclusion.
Girişte sorunu/fırsatı ve amacını net ver.
Somut bir plan sun: ne, nerede, nasıl, kim.
Faydaları vurgula — okuru ikna eden asıl kısım burasıdır.
would / will ile koşullu-gelecek, resmî bir ton kur.
Onay çağrısıyla kapat: kararı ve desteği açıkça iste.

4Açıklamalı örnek

Özgün örnek öneri. Sağdaki numaralı kartlar her konvansiyonun metinde nerede olduğunu gösterir. Seviyene göre seç:

PROPOSAL FOR A WEEKLY LANGUAGE CAFÉ1

To: The Head of the Languages Department
From: Elif Demir, Year 12 student
Date: 14 August 2026

Introduction2
The purpose of this proposal is to suggest the creation of a weekly "Language Café": an informal lunchtime session where students could practise speaking English and other languages with one another. At present, learners have few opportunities to use their spoken language outside the classroom.

Aims3
The scheme would aim to:

• give students regular, relaxed speaking practice;
• bring together learners from different year groups;
• encourage confidence rather than perfection.

Proposed plan4
The café would be held once a week in the library during the lunch break.5 Each session would focus on a simple theme, such as travel or films, and would be supported by one teacher and two senior student volunteers. No formal preparation would be required, so that students could join whenever they wished, and a small sign on the library door would announce each week's theme in advance.

Benefits6
Such a scheme would bring clear benefits. Students would improve their fluency in a setting free from the pressure of assessment, and shyer learners in particular would gain confidence. The café would also strengthen the sense of community within the school and cost very little to run.

Conclusion7
I strongly believe that a Language Café would be a valuable and inexpensive addition to school life. I would be very grateful if the department could consider this proposal, and I would welcome the chance to discuss it further.

1Net öneri başlığı

"Proposal for…" — öneriyi tek bakışta tanıtır. Clear proposal title.

2Introduction

Amaç + mevcut durum: neden bu öneri? Introduction: purpose.

3Aims

Hedefler, madde işaretiyle açık. Aims.

4Proposed plan

Somut plan: ne, nerede, ne zaman, kim. Concrete plan.

5would / will dili

Koşullu-gelecek modal fiillerle öneri kurulur. Modal verbs (would/will).

6Benefits

Faydaları öne çıkarır; ikna burada. Benefits, persuasion.

7Onay çağrısı

Net bir öneri + değerlendirme/onay isteği. Call for approval.

5Bu türe özgü dil & kalıplar

Öneriyi sunma, gerekçelendirme, maliyet ve onay dili — hazır kalıp bankası. İngilizceyi olduğu gibi kullan, işlevini Türkçe hatırla.

Öneriyi sunma — girişte amacı açan kalıplar:

Gerekçe & fayda — okuru ikna eden çekirdek dil:

Plan & modal dil — koşullu-gelecek anlatım:

Maliyet & onay — kapanışa hazırlayan dil:

6Sık yapılan hatalar

Öneri yazarken en çok puan kaybettiren tuzaklar ve düzeltmeleri.

Hata 1 · Rapora dönüşmek

Yalnızca durumu betimleyip bulgu sıralamak, ileriye dönük bir plan sunmamak. Öneri geçmişi değil geleceği anlatır.

Düzeltme

Her paragrafı bir eyleme bağla: ne yapılacak, kim yapacak, ne zaman. Somut bir Proposed plan bölümü ekle.

Hata 2 · Modal kaybı

Geniş zamanla ("The club meets every week") yazıp önerinin koşullu-gelecek tonunu yitirmek.

Düzeltme

would ve will kullan: "The club would meet every week." Bu, henüz onaylanmamış bir teklif olduğunu gösterir.

Hata 3 · Fayda eksikliği

Planı anlatıp neden yararlı olduğunu söylememek — okur "peki bana ne?" diye sorar.

Düzeltme

Ayrı bir Benefits bölümü aç; faydayı okurun ve topluluğun gözünden dile getir.

Hata 4 · Belirsiz kapanış

"Thank you for reading" gibi silik bir bitiş; net bir talep yok.

Düzeltme

Açık bir onay ricasıyla kapat: "I would ask you to approve a trial next term."

Hata 5 · Aşırı abartı

"This will solve every problem" türü şişirilmiş vaatler güveni zedeler.

Düzeltme

Ölçülü, kanıta yaslanan ikna kullan: "This would significantly reduce…"

7SL ↔ HL farkı

Aynı tür, farklı olgunluk beklentisi.

SL'de net bir yapı (Introduction · Aims · Proposed plan · Benefits · Conclusion), somut bir plan ve açık bir onay çağrısı yeterlidir. HL'de ise değerlendirici bir bakış beklenir: olası itirazı öngörüp yanıtlayan bir "Anticipating concerns" bölümü, eğitim–sıklık–denetim–gözden geçirme gibi ayrıntılarla derinleşen bir plan, ve moreover, in all likelihood, for their part gibi bağlaçlarla kurulan daha nüanslı, çok cümlecikli bir söylem. Kısacası SL "ne öneriyorum ve neden iyi" derken, HL "bunu nasıl hayata geçiririm, hangi riskleri nasıl karşılarım" sorusunu da yanıtlar. Sınavda seviyeni belli eden, sözcük sayısından çok bu düşünsel derinliktir: bir HL önerisi, planını sunarken aynı zamanda o planın sınırlarının da farkında olduğunu gösterir.

"SL ikna eder; HL ikna eder ve itirazı önceden karşılar. Fark, plandaki ayrıntı ve tondaki olgunluktur.

8Hızlı şablon

Sınavda bu iskeleti doldur — biçimi garantiler.

Başlık
PROPOSAL FOR… — öneriyi net belirtir
Introduction
Sorun / fırsat + amaç
Aims
Hedefler (madde işaretleri)
Proposed plan
Somut plan: ne · nerede · nasıl · kim (would/will)
Benefits + sonuç
Fayda vurgusu + net onay çağrısı
← Tüm metin türleri Öneri yazmayı dene →